Mazen Darwish

In een vandaag gepubliceerde verklaring roepen 19 organisaties, waaronder IKV Pax Christi, op tot de onmiddelijke vrijlating van Mazen Darwish en de andere activisten van het Syrische Centrum voor Media en Vrijheid van Meningsuiting (SCM). Darwish en zijn collega’s Hussein Gharir en Hani Zaitani worden om hun vreedzame activiteiten beschuldigd van terrorisme en staan op 19 mei terecht voor een anti-terreurrechtbank in Damascus. De activisten werden al meer dan een jaar geleden gearresteerd. De  19 organisaties maken zich zorgen om de geestelijke en fysieke gezondheid van de activisten en maken bezwaar tegen het ontbreken van een eerlijk proces. Lees hier de volledige tekst in het Engels:

For Immediate Release

Syria: Rights Activists Face Terrorism Charges

Free Award-Winning Journalist, Colleagues

(Amsterdam, Beirut, Cairo, Copenhagen, Damascus, Dublin, Geneva, London, New York, Paris, The Hague, Utrecht  – May 17, 2013)

The international community should urge the Syrian authorities toimmediately and unconditionally release and drop all charges against a freedom of expression activist and two of his colleagues, 19 regional and international human rights organizations said today. Mazen Darwish and two of his colleagues from the Syrian Centre for Media and Freedom of Expression (SCM), Hussein Gharir and Hani Zaitani, are facing trial on terrorism charges for their peaceful activism, the groups said.

The three activists along with two of their other colleagues, Mansour Omari and Abdel Rahman Hamada, who were conditionally released on February 6, 2013, are scheduled to appear before the Anti-Terrorism Court in Damascus on May 19. During the trial, the judge will decide whether to pursue the charges brought against them by the Syrian Government’s Air Force Intelligence.

The Syrian justice minister recently told an international delegation that he would free 72 activists, including the three detained SCM members. Other countries, including allies of the Syrian government, should press the government to drop the charges and free them, the human rights organizations said.

Syria’s Air Force Intelligence detained the three men over a year ago, holding them in incommunicado detention for several months, on charges related to SCM´s work to promote and protect human rights in Syria. Air Force Intelligence officials subjected them to torture and other ill-treatment in detention according to former detainees who had been held with the men. The organizations said the charges violate freedom of expression by being solely based on the three men’s peaceful activism.

The organizations expressed serious concern for the physical and psychological well-being of the three activists, given the treatment they have apparently been subjected to in detention and the length of their arbitrary imprisonment.

The February 27 indictment against all five staff members accuses them of “publicizing terrorist acts” under Article 8 of the Anti-Terrorism Law, enacted by President Bashar al-Assad in 2012. If convicted the men may be imprisoned for up to 15 years.

The indictment states that these charges were brought against Darwish as the head of the SCM and the four other men for their activities as SCM staff members, including monitoring online news by the Syrian opposition, publishing studies on the human rights and media situation in Syria, and documenting names of the detained, disappeared, wanted and killed within the context of the Syrian conflict. The indictment further states that an investigative judge in Damascus considered these actions part of an attempt to “stir the internal situation in Syria and so provoke international organizations to condemn Syria in international forums.”

The trial of the activists illustrates the government’s repression against critical voices in Syria and fits in a wider pattern of systematic censorship and repression against professional journalists, media workers, citizen journalists (including bloggers) and media activists who defend freedom of expression in Syria, the groups said. An attorney working on behalf of political detainees in Damascus told the organizations that to his knowledge at least 35,000 political detainees were being tried before the terrorism court. He believed that the terrorism court was set up specifically to target the opposition in Syria.

The Syrian government should not use its overbroad terrorism law to punish peaceful activists for their legitimate work, the organizations said. Further, their trial should not be held in the Anti-Terrorism Court, which does not afford defendants basic due process rights according to international fair trial standards.

This court is responsible for prosecutions under the Anti-Terrorism Law, which defines an act of terrorism as “every act that aims at creating a state of panic among the people, destabilizing public security and damaging the basic infrastructure of the country by using weapons, ammunition, explosives, flammable materials, toxic products, epidemiological or bacteriological factors or any method fulfilling the same purposes.”

The law also stipulates that promoting “terrorism,” including by distributing literature, or other

information, is punishable by imprisonment with hard labor. Financing terrorism includes supplying, directly or indirectly, money, weapons, ammunition, explosives, means of communication, information, or “other things” to be used in the implementation of a terrorist act.

Although the Syrian authorities technically lifted a state of emergency law on April 21, 2011, they enacted Legislative Decree 55 on the same day. The decree limits the time that a person may be lawfully held in detention without judicial review to 60 days for certain crimes, including terrorism offenses. A former detainee told Human Rights Watch that high-ranking officers explained to him while he was in detention that they were using this provision and the Anti-Terrorism Law to hold detainees legally for up to 60 days, pending judicial review.

This limit does not meet the requirement in international law that judicial review of detention should take place “promptly,” the groups said. Furthermore, several former detainees interviewed by the organizations said that they had been held without judicial review even longer than the 60 days permitted by Syrian law.

A source close to Darwish’s family told the organizations how challenging it has been for him to

fight the charges against him under the terrorism law and before the terrorism court. He did not have access to a lawyer or any family members for nine months and 20 days before being sent to Damascus Central Prison, commonly known as ‘Adra prison. He was not informed that he would be tried before a terrorism court until November 30, the date an investigative judge in the terrorism court began interrogating him. Even then, he was not informed of the charges against him until an indictment was issued on February 27, over a year after he was detained.

On May 15, the United nations General Assembly passed a resolution, calling, among other

things, for the Syrian government to release Mazen Darwish and the other imprisoned SCM staff. The resolution stressed the importance of ending impunity and holding to account all those responsible for serious violations or abuses of international human rights and humanitarian law.

The resolution requires UN member states to apply concrete pressure on the Syrian authorities and their allies to drop the charges against these men. The Syrian authorities should respect the UN resolution and drop the charges against Darwish and his colleagues in SCM, the organizations said. The Syria authorities should also drop all charges against tens of thousands of detainees charged merely for their peaceful activism and held in detention centers throughout Syria.

On May 9, an international peace delegation led by the Irish Nobel prizewinner Mairead Maguire, in conjunction with quasi-governmental Mussalaha, met with the Syrian justice minister, Dr. Najm al-Ahmad, and presented a petition for the release of 72 non-violent activists, including Darwish, Gharir and Zaitani. Dr. al-Ahmad announced in his meeting with the delegation that the government had in principle approved the release of all the prisoners on the list, pending review of their cases. The organizations urge the relevant authorities to follow through with this commitment and release the detainees.

Co-signing organizations in alphabetical order:

1. Alkarama Foundation

2. Amnesty International (AI)

3. Arabic Network for Human Rights Information (ANHRI)

4. Cairo Institute for Human Rights Studies (CIHRS)

5. Committee to Protect Journalists (CPJ)

6. Euro-Mediterranean Human Rights Network (EMHRN)

7. Free Press Unlimited

8. Front Line Defenders

9. Gulf Centre for Human Rights (GCHR)

10. Human Rights Watch (HRW)

11. Humanist Institute for Cooperation with Developing Countries (Hivos)

12. IKV Pax Christi

13. International Media Support (IMS)

14. Institute for War and Peace Reporting (IWPR)

15. PEN International

16. Reporters Without Borders (RSF)

17. SKeyes Center for Media and Cultural Freedom

18. Syrian Center for Media and Freedom of Expression (SCM)

19. The Observatory for the Protection of Human Rights Defenders, a joint programme of the International Federation for Human Rights (FIDH) and the World Organisation against Torture (OMCT)

Gearchiveerd onder:Syrië ]]> http://ikvpaxmenablog.wordpress.com/2013/05/17/19-organisaties-roepen-op-tot-onmiddelijke-vrijlating-activisten-syrisch-centrum-voor-media-en-vrijheid-van-meningsuiting/feed/ 0 marjoleinwijninckx Mazen Darwish http://ikvpaxmenablog.wordpress.com/2013/05/14/burgerbescherming-in-syrie-militair-ingrijpen-of-niet-publieksdebat-den-haag-21-mei/ http://ikvpaxmenablog.wordpress.com/2013/05/14/burgerbescherming-in-syrie-militair-ingrijpen-of-niet-publieksdebat-den-haag-21-mei/#comments Tue, 14 May 2013 14:09:13 +0000 Evert- Jan Grit http://ikvpaxmenablog.wordpress.com/?p=1863 Lees verder →]]> Moet de VN overgaan tot militair ingrijpen in Syrië teneinde de burgers daar te beschermen? IKV Pax Christi vindt het de hoogste tijd voor een grondige discussie over deze vraag in de Nederlandse politiek. Volgens de vredesorganisatie mag angst om vuile handen te maken geen excuus zijn om de discussie over interventie uit de weg te blijven gaan. Vuile handen heeft de internationale gemeenschap ten aanzien van Syrië  immers allang. 

IKV Pax Christi neemt een voorproefje op deze discussie door middel van een politiek debat tussen enkele Tweede Kamerleden op dinsdag 21 mei in café Dudok in Den Haag. Wij nodigen u van harte uit deze avond bij te wonen.

Het discussiepanel bestaat onder andere uit:
•    Abrahim Miro (Syrische oppositie: ASKYA en Syrian Opposition Coalition).
•    Han ten Broeke (VVD, Tweede Kamer)
•    Pieter Omtzigt (CDA Tweede Kamer)
•    Joël Voordewind (CU, Tweede Kamer)
•    Désirée Bonis (PvdA, Tweede Kamer)

Datum:     Dinsdag 21 mei 2013
Locatie:    Dudok, Hofweg 1 a, 2511 AA Den Haag

Programma:
19.30- Inloop
20.00- Introductie door Jan Jaap van Oosterzee, IKV Pax Christi
20.15- Paneldiscussie en Q&A
21.30- Borrel

De toegang is gratis. Aanmelden is noodzakelijk en doet u door een mail te sturen naar Marianne Brandt via brandt@ikvpaxchristi.nl

Vrede in Syrië: een onmogelijke opdracht?

De vreedzame opstand in Syrië is uitgedraaid op een nachtmerrie. Een land met een zo lange geschiedenis, een zo rijke cultuur en een zo gastvrije bevolking wordt op dit ogenblik kapot gemaakt. Sinds de eerste geweldloze manifestaties en het eerste bloedig neerslaan van deze protesten is het land afgegleden in een eindeloos opbod van geweld en tegengeweld. Niemand kan onbewogen blijven bij de beelden die we sinds maanden zien. Beelden van ontreddering, vernieling en doodslag.

Als de internationale gemeenschap haar plicht om weerloze burgers tegen blinde agressie te beschermen, ernstig neemt, had ze sneller moeten ingrijpen. Zo had ze al in de eerste weken na de extreme repressie van de opstand een internationaal bemiddelaar kunnen sturen. De Veiligheidsraad stuurde speciaal gezant Kofi Annan echter pas één jaar later naar het terrein. Toen had het ongebreidelde geweld van het regime al een militarisering van de protestbeweging uitgelokt. De internationale verdeeldheid en de rol van externe actoren in het conflict blokkeerden een diplomatieke oplossing en werkten de escalatie van geweld mee in de hand.

Broederlijk Delen en Pax Christi Vlaanderen hebben sinds de eerste dag van het geweldloos verzet aandacht gevraagd voor de rechtmatige verzuchtingen van de protestbeweging. Ook al was er een relatieve rust in het land, waarbij soennieten, christenen en alawieten vrij vreedzaam samenleefden, toch trad het regime veel basisrechten met de voeten: vrijheid van meningsuiting, verbod op foltering, enz. Er moest een diepgaande ommekeer komen die een betere toekomst zou garanderen.

Herremans schenkt in dit dossier ook aandacht aan de inzet van de duizenden Syrische burgeractivisten die blijven opkomen voor hun medemens en de wonden van slachtoffers proberen te verzorgen en te helen.

Download de pdf-versie

Het dossier maakt deel uit van het volledige lidmaatschap van Pax Christi Vlaanderen.
Losse nummers kosten €2.
Bestellen via 03/225 10 00 of op vredeswinkel@paxchristi.be

Je kan Brigitte volgen op Twitter via @Briherremans

In oktober ontmoette ik Jalal voor het eerst. We waren met elkaar in contact gebracht door Saad, die al jaren met hem samenwerkte. “Als je naar Basra gaat moet je Jalal ontmoeten”, had hij gezegd. En zo geschiedde.

Jalal kwam ons ophalen in ons hotel in Basra, waarna hij ons meenam naar al-Zubayr. Onderweg vertelde hij over zijn organisatie en over de positie van de zwarte minderheid in Irak. Zijn gemeenschap stamt af van Afrikanen die meer dan duizend jaar geleden als slaven naar Irak werden gebracht. Een beroemde periode uit de Iraakse geschiedenis is de “Zanj revolutie”, een periode van 15 jaar (869-883 nChr.) waarin een serie van opstanden van deze slaven plaatsvond tegen de rijke plantage eigenaren in en rondom Basra. Jalal vertelde ons dat sindsdien actief beleid werd gevoerd door slaveneigenaren om de sociale structuur en familiebanden van slaven te vernietigen: kinderen van slaven werden weggegeven aan andere stammen, zodat er geen sterke banden konden ontstaan waardoor nieuwe opstanden mogelijk zouden worden.

Ik herinner me nog goed de verontwaardiging en emotie in de stem van Jalal toen hij me dit vertelde: binnen zijn familie waren er enkele familieleden van de generatie van zijn ouders waarbij hetzelfde was gebeurd en waarvan ze niet weten waar ze zijn en of ze nog leven.

Meisje in een huis in al-Zubayr

De mentaliteit van slavernij is nog steeds levend in Irak. Niet alleen onder ‘blanke’ Irakezen, maar ook binnen de zwarte gemeenschap. Daarom richtte een groot deel van Jalal’s werk zich op zijn eigen groep. Emancipatie moest van binnenuit komen, en onderwijs zag hij daarvoor als het belangrijkste middel.  Hij startte een school in zijn buurt, want de overheid kwam niet over de brug. Het is op de muur van deze school dat hij de foto’s hing van zijn grote voorbeelden: Martin Luther King, Malcolm X en Barack Obama. Een gebaar dat makkelijk verkeerd geïnterpreteerd kan worden in het door Iran gedomineerde Basra.

Jalal Dhiab tijdens een bijeenkomst van IKV Pax Christi in maart, 2013

Wanneer ik met Saad spreek vertelt hij me dat hij zich schuldig voelt voor de moord op Jalal. Hij heeft enkele weken geleden een artikel geschreven over de zwarte gemeenschap in al-Zubayr, met de titel: “In de straten van Basra hangen de foto’s van Khomeini, maar in de huizen hangen de foto’s van Obama”. Hij is diep bedroefd om de moord op zijn vriend, maar wat hem karakteriseert is iets wat we in de hele regio zien na de uitbraak van de Arabische Lente: onverschrokken moed en diepe overtuiging dat wanneer je je mond houdt, de terreur overwint.

En dus schrijft hij een nieuw artikel, waarin hij zegt: Khomeini heeft voorlopig gewonnen.

Soms sta ik grote angsten uit om het werk wat mijn partners doen. Niet geheel onterecht, zoals blijkt. Maar het enige wat we kunnen doen is achter hen staan en hen steunen. Het andere geluid moet in landen zoals Irak hoorbaar blijven, men moet elkaar blijven aanspreken op wat er gebeurt. Maatschappelijke dialoog, wat onmogelijk was onder Saddam, is de enige weg naar democratie. Dat voelen veel mensen.

Jongeren in Bagdad startten recent een nieuwe actiegroep genaamd: You are next! Hun logo is een wijzende vinger. Ze hadden het gevoel dat de mensen in Irak teveel gewend raakten aan het geweld, en dat de slachtoffers verwerden tot nummers. En dus houden ze publieke acties, zoals het aansteken van kaarsen op drukke plaatsen in Bagdad en een fashmob op de bekende al-Mutanabbi boekenmarkt. Ze gingen met roodgeverfde t-shirts als zijnde dood op de grond liggen. Dit lijkt nogal confronterend, maar zo voelen veel mensen in Irak de situatie op het moment: ze zijn wanhopig, bang voor een mogelijke nieuwe burgeroorlog, en beseffen zich: misschien ben ik de volgende.

Flashmob van jongeren in Irak

Ja, er is elke dag slecht nieuws uit Irak, waardoor we er hier misschien maar moe van worden. Maar we mogen het nooit als ‘normaal’ gaan zien dat men zich in Irak hardop afvraagt wie de volgende is. Ook Saad deed dat in zijn artikel. Hij eindigde met deze zin: “wie is de volgende? Ik, of degene die dit artikel leest?” Het feit dat men dit zich hardop afvraagt  kunnen we als een boodschap opvatten. Het is belangrijk om het geweld in Irak te blijven veroordelen en aandacht te blijven vragen voor moorden zoals die op Jalal. Hij mag geen nummer worden. Jalal was een activist, een Irakees, en een waardevol mens. Hij streed tegen onwetendheid en tegen onrecht. Zijn dood is een groot verlies voor de zwarte Iraakse gemeenschap, voor het Iraakse maatschappelijk middenveld en voor alle vredesactivisten wereldwijd.

Wat kunnen wij doen? We kunnen betrokken blijven en de roep van Irakezen overnemen. We kunnen internationaal de Irakese overheid blijven oproepen om een onderzoek teneinde de daders voor het gerecht te brengen. De Nederlandse overheid deed dat gelukkig meteen. Met zijn allen moeten we blijven zeggen: mensenrechtenverdedigers moeten beschermd worden en niet 300 meter van een checkpoint kunnen worden geliquideerd. Er mag geen volgende zijn.

Jalal Dhiab

Jalal Dhiab was a representative of the Iraqi black minority community and an outspoken advocate for human rights, freedom of speech and freedom of association in Iraq. He promoted the political representation and emancipation of minorities, in particular of his own community.
IKV Pax Christi also strongly condemns the assassination attempt of young provincial council candidate and colleague of Mr. Dhiab, Amar Al-Mantifij, who fortunately survived the attempt.

IKV Pax Christi calls upon the Iraqi authorities to investigate this targeted killing and bring the prepetrators to justice. Freedom of association and freedom of speech are the cornerstones of a democratic society and essential for the work of civil society in any country. The protection of these freedoms and the people that promote them should be a priority of the Iraqi government, and all possible efforts to fight impunity of crimes against human rights defenders should be taken immediately.

Meer dan een jaar geleden zei Secretaris- Generaal van de Verenigde Naties Ban Ki-moon: “The world community has failed the Syrian people.” Syriërs voelen zich massaal in de steek gelaten door de internationale gemeenschap, en in het bijzonder door het Westen. De Syrische bevolking heeft niet alleen brood en dekens nodig, maar in de eerste plaats bescherming. Mocht daarvoor binnen  de VN-Veiligheidsraad  geen consensus voor zijn  dan kan de Algemene Vergadering zich daarover uitspreken. Dat zou een actie formeel niet legitimeren maar meer rechtvaardigen. Angst om vuile handen te maken mag geen excuus zijn om de discussie over interventie uit de weg te blijven gaan. Vuile handen heeft de internationale gemeenschap al lang.

Een regering, die niet in staat of niet bereid is zijn eigen bevolking te beschermen tegen oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid, verliest de rechtmatige claim op de soevereiniteit over zijn grondgebied. Dat geldt zeker voor een regering die zijn eigen bevolking doelbewust bestookt met jachtvliegtuigen. De internationale gemeenschap moet dan bereid zijn de verantwoordelijkheid tot bescherming van de burgerbevolking op zich te nemen en “collectief, tijdig en beslissend”op te treden. Het Syrische regime heeft zich in de twee jaar dat de volksopstand nu gaande is, ontpopt als de grootste vijand van de bevolking. Het geweld blijft toebnemen en alleen al in de maand maart werden 6.000 mensen gedood. De meerderheid van de slachtoffers is gedood door het regime en de meerderheid van hen zijn burgers.

Eigenlijk is de Syrische Oppositie Coalitie, en de facties van het Vrije Syrische Leger die haar gezag erkennen, de enige partij die in elk geval de bereidheid heeft om de burgerbevolking te beschermen. De Coalitie heeft daarmee veel meer recht om aanspraak te maken op de soevereiniteit over Syrië dan het regime Assad. Natuurlijk zijn er nog enorme uitdagingen voor de Coalitie om Syriërs te verenigen en een inclusieve staat op te bouwen. Maar afwachtend toekijken hoe de Coalitie worstelt is moreel onacceptabel en politiek onverstandig. Als Westerse en Arabische landen inderdaad ‘Friends of Syria’ zijn, zouden zij een plan van aanpak moeten werken, dat niet alleen verdere steun inhoudt maar ook verdere formele erkenning in het vooruitzicht stelt. Uiteindelijk moet de Coalitie de plaats van Assad in de Algemene Vergadering van de VN in kunnen nemen, zoals zij ook al gedaan heeft in de Arabische Liga.

Heel voorstelbaar is het dat de oppositie, ook veel van de vreedzame activisten, roepen om bewapening van het Vrije Syrische leger. Voorstelbaar is dan ook dat Groot Brittannië en Frankrijk overwegen om het Europees wapenembargo op te heffen. Zij zien ook dat vooral de Coalitie en het Vrije Syrische Leger getroffen worden door het embargo; het regime en de jihadistische groepen hebben aanzienlijk minder moeite om aan wapens te komen. Maar het bewapenen van het Vrije Syrische Leger is een riskante optie, vooral vanwege de kans op verspreiding van de wapens in een toch al onrustige regio. Ook zullen de Coalitie en het Vrije Syrische Leger meer mechanismes moeten ontwikkelen om misbruik te voorkomen.

De landen die zich de “Friends of Syria” noemen, zouden niet op zo’n manier de gehele verantwoordelijkheid voor de bescherming van de Syrische burgerbevolking bij de Syrische Oppositie Coalitie moeten neerleggen, maar hun eigen verantwoordelijkheid nemen. Hoe lang kunnen zij afzijdig blijven zonder hun geloofwaardigheid te verliezen? Hoe groot moet de ramp voor Syrië en de regio nog worden? Tot nog toe heeft de Internationale Gemeenschap niet willen ingrijpen. De weerstand van landen als Rusland en China was een goed excuus er niet eens serieus over na te gaan denken. Maar afzijdigheid heeft een steeds hogere prijs,  het land valt uit elkaar, de regio destabiliseert en de bevolking is op drift of wordt gebombardeerd.  Een beperkte vorm van ingrijpen, bijvoorbeeld door vliegvelden van het regime te vernietigen en vliegtuigen op de grond uit te schakelen, zou de mogelijkheid van het regime om zijn eigen bevolking aan te vallen al sterk beperken. Dat zou dan ook humanitaire hulp en wederopbouw in die delen van het land waar Assad alle macht verloren heeft mogelijk maken. Militair analisten stellen dat zo’n beperkte militaire actie de meest effectieve en meest snelle wijze is om burgers beter te beschermen tegen betrekkelijk lage politieke risico’s.

Uit het rapport blijkt ook dat Nederland de derde exportmarkt voor producten uit Israël in de Europese Unie is. De waarde van de Israëlische export naar Nederland bedroeg in 2012 2,3 miljard dollar. Veel voedingsmiddelen worden geproduceerd in de nederzettingen en als ‘made in Israel’ verkocht in Nederlandse supermarkten. Het gaat om dadels, druiven, granaatappels, amandelen, olijven, nectarines, meloenen en komkommers. Ook snijbloemen die naar Nederland worden geëxporteerd komen vaak uit de illegale nederzettingen.
De Nederlandse regering stelt op basis van het internationaal recht ondubbelzinnig vast dat de Israëlische nederzettingen in bezet Palestijns gebied illegaal zijn. Daarom moeten deze handelsrelaties worden stopgezet, aldus de auteurs van het rapport. Cordaid, ICCO en IKV Pax Christi keren zich nadrukkelijk niet tegen producten uit Israël, noch tegen Palestijnse producten. Het probleem zit in producten uit de illegale Israëlische nederzettingen.
In het rapport doen de samenwerkende organisaties aanbevelingen om banden met de illegale bezettingen te beëindigen. De Europese Unie en de Nederlandse regering moeten hun politieke afkeuring van de nederzettingen vertalen in concrete handels- en investeringspolitiek. Bedrijven moeten op hun beurt hun investerings-, invoer- en verkoopbeleid aanpassen.

(Creatief) burgeractivisme is noodzakelijke dam tegen extremisten

Neen, bepaald glorieus ziet het er nog altijd niet uit voor de Syriërs. Maar als er één ding tot optimisme aanzet, ondanks die aanslepende oorlog, is het wel de stroom van creatief verzet, zegt Brigitte Herremans.Er zijn weinig redenen tot optimisme over Syrië. Twee jaar na het begin van de protesten is het Assad-regime nog aan de macht. De politieke en gewapende oppositie is te verdeeld om het tij te keren. Bepaalde rebellengroepen plegen ook mensenrechtenschendingen en radicaliseren onder invloed van Saudi-Arabië en Qatar. De militarisering en de internationale verdeeldheid ondermijnen een diplomatieke oplossing. Toch is er ook een positieve noot: de dynamiek van het burgeractivisme leeft nog.

een mooie slogan uit Kafr Anbel

Akram Antaki

Gisteren werd in Damascus Akram Antaki begraven. Hij overleed aan een hartaanval. Akram Antaki was de oprichter van het webmagazine Maaber, waarin hij artikelen publiceerde onder de naam “De Uil”. Hij was uitgever van boeken over humanisme en geweldloosheid en organiseerde bij hem thuis workshops over geweldloos activisme. Dat deed hij naast zijn werk als ingenieur. Akram was een van de partners en dierbare vrienden van IKV Pax Christi in Syrie. Hij inspireerde een generatie van activisten in Syrie.

Akram’s hart werd verscheurd door de situatie in zijn land. Hij steunde de revolutie sinds het begin. “Voor het eerst voel ik me gedwongen me als christen uit te spreken” zei hij naar aanleiding van de pogingen door het Assad-regime om sectarische verdeeldheid te zaaien. Toen het regime militaire operaties begon tegen de eigen bevolking, vond Akram, die werken van Ghandi in het Arabisch publiceerde, dat er militair ingegrepen moest worden. “Responsibility to Protect is een holle frase gebleken”, zei hij.

Akram bleef hopen op een politieke oplossing. Hij had hoop dat Mouaz al-Khatib, de leider van de Syrische Oppositie Coalitie, Syrie door het huidige drama heen zou kunnen trekken. “De Syrische Oppositie Coalitie is onze enige hoop en Sheikh Mouaz is de leider die we vertrouwen om zijn  integriteit en gematigdheid” scheef hij een paar dagen geleden nog. Akram riep daarom op dat de op te richten tijdelijke regering zich moet vestigen in de bevrijde delen van Syrie, om met de mensen mee te leven in de moeilijke omstandigheden, en dat deze regering open moet staan voor politieke oplossingen.

Het is de hoogste tijd dat het Vrije Syrische Leger van wapens wordt voorzien. Dit leger is in feite een netwerk van nationalistische en meer seculier georiënteerde brigades en wordt door het Westen beschouwd als de betrouwbaarste rebellengroepering. Met wapenleveranties kan echter niet worden volstaan. Het Vrije Syrische Leger heeft ook ondersteuning nodig op het gebied van training, logistieke middelen en inlichtingen.

De strijd van de rebellen van het Vrije Syrische Leger om Damascus, Aleppo, Homs en andere Syrische strategische centra verkeert al enige tijd in een grimmige patstelling. Belangrijke locaties zijn afwisselend onder controle van het regime en de rebellen.

Vooral dankzij de Russische non-coöperatieve houding in de Veiligheidsraad kan Assad ongestoord doorgaan met het afslachten van de burgerbevolking. Gevechtsvliegtuigen, artillerie en helikopters zaaien dood en verderf onder de bevolking. Hele woonwijken liggen in puin.

De strijd tussen het regime en de rebellen is medio deze maand het derde jaar ingegaan en heeft inmiddels meer dan 70.000 mensenlevens gekost. Meer dan 1 miljoen Syriërs zijn naar buurlanden gevlucht en verblijven daar onder erbarmelijke omstandigheden in vluchtelingenkampen.

Een politieke oplossing van het conflict lijkt op dit moment ver weg. Over het vorig jaar juni gepresenteerde plan voor een overgangsregering bestaat geen overeenstemming.

Tot nu toe beperkt de hulp aan de rebellen zich tot humanitaire hulp en quasimilitaire hulp zoals kogelvrije vesten en gepantserde voertuigen. De rebellen krijgen, zij het op kleine schaal, wel wapens uit de Arabische Golfstaten. Maar dat is niet voldoende om een tegenwicht te vormen tegen de militaire overmacht van het Assadregime.

Hoewel het Westen streeft naar een diplomatieke oplossing van het conflict, pleiten de Britten en de Fransen inmiddels voor opheffing van het wapenembargo tegen Syrië dat tot eind mei loopt. De Britse premier Cameron heeft zelfs verklaard eventueel eenzijdige stappen in die richting te overwegen.

Andere lidstaten, zoals Duitsland, Oostenrijk en Zweden, keren zich echter tegen opheffing van het embargo. Zij vrezen dat de wapens in handen komen van salafistisch-jihadistische strijders. Ook de VS zijn vooralsnog tegen wapenleveranties aan de rebellen.

Ondertussen valt de Syrische maatschappij uiteen en winnen sektarische groeperingen aan invloed. Hoe gefrustreerder de rebellen raken over het uitblijven van westerse steun, des te meer de extremistische rebellen aan kracht winnen. Zij laten tenminste resultaten zien op het slagveld. De beweging Jabhat al-Nusra, de lokale bondgenoot van al-Qaida, wordt steeds sterker.

Het is daarom de hoogste tijd dat het Vrije Syrische Leger van wapens wordt voorzien. Dit leger is in feite een netwerk van nationalistische en meer seculier georiënteerde brigades en wordt door het Westen beschouwd als de betrouwbaarste rebellengroepering. Deze rebellen hebben hulp nodig om de wapens te neutraliseren die het Syrische regime de grootste voordelen bieden, namelijk gevechtsvliegtuigen en tanks.

De Syrische luchtmacht speelt een essentiële rol bij de pogingen van het Assadregime om in het zadel te blijven. Bij de aanvang van het conflict bestond de Syrische luchtmacht uit ongeveer 400 gevechtsvliegtuigen en 200 helikopters van verschillende types. Rusland speelt een belangrijke rol bij het leveren van onderdelen en het oplappen van de vliegtuigen. Maar ook Iran is actief. Het land levert onder meer onderdelen en munitie voor de Syrische Su-22-gevechtsvliegtuigen.

Voor de bestrijding van het Syrische luchtwapen zijn vooral luchtdoelraketten nodig. Daarnaast is bij de rebellen behoefte aan antitankwapens. De instelling van een no-flyzone zoals in Libië zou het Syrische luchtwapen uiteraard vrijwel volledig kunnen neutraliseren, maar daar is een resolutie van de VN-Veiligheidsraad voor nodig. En dat is gezien de Russische positie niet haalbaar.

Met wapenleveranties kan echter niet worden volstaan. Het Vrije Syrische Leger heeft ook ondersteuning nodig op het gebied van training, logistieke middelen en inlichtingen. Bovendien beschikt het nog niet over een adequate militaire strategie.

Niet ontkend kan worden dat wapenleveranties tot onbedoelde gevolgen kunnen leiden en mogelijk zelfs in handen kunnen vallen van radicale groeperingen. Maar geen actie ondernemen kent ook zo zijn risico’s. Het huidige westerse terughoudende beleid heeft nauwelijks voorkomen dat extremisten wapens hebben verworven.

Er is geen beleid voor Syrië denkbaar dat geen risico’s kent. De situatie kan alleen maar slechter worden voordat deze beter wordt. Een militair evenwicht tussen het Assadregime en de rebellen is de enige manier om een wapenstilstand te bewerkstelligen en uiteindelijk te komen tot een politieke oplossing. Daarvoor zijn wapenleveranties aan het Vrije Syrische Leger een vereiste.