Libanese regering valt over Tribunaal

 “Politieke hervorming  en verzoening tussen de bevolkingsgroepen in Libanon zijn nodig om uit de crisis te komen.” Dat zegt Rania Fazah, programmamedewerkster van IKV Pax Christi in reactie op de val van de Libanese regering. De VS en de EU moeten geen partij kiezen.

Sinds gisteren, 12 januari,  bevindt Libanon zich in een nieuwe politieke crisis. De regering is gevallen over het Libanon Tribunaal dat volgens geruchten zeer binnenkort aanklachten zal formuleren tegen leden van Hezbollah. De Libanezen ondergaan het politieke theater gelaten en in toenemende angst. De toekomst is onzeker en de vraag is hoe er een uitweg uit de crisis kan worden gevonden en een escalatie in geweld kan worden voorkomen.

Het Tribunaal

Aanjager van deze  crisis is de controverse over het Speciale VN Libanon Tribunaal dat in Leidschendam is  gevestigd. Het Tribunaal, op uitnodiging van de Libanese regering opgericht,  onderzoekt de moord op Rafiq al Hariri, de vader van de huidige premier Saad al-Hariri. Aanvankelijk richtte het onderzoek zich op de verantwoordelijkheid van Syrië maar de laatste maanden werd steeds duidelijker dat het Tribunaal leden van Hezbollah zal aanklagen. Hezbollah, deelnemer aan de nationale eenheidsregering, verzet zich fel. De beweging begon een campagne om het Tribunaal te delegitimiseren, dreigde met geweld  en wilde dat de Libanese regering samenwerking met het Tribunaal opzegde. Een compromis hierover, waarvoor Syrië en Saoedi Arabië  bemiddelden,  bleek niet mogelijk.

Rol van buitenlandse actoren

Veel Libanezen voelen zich een machteloze speelbal in handen van buitenlandse actoren:  Iran en Syrië steunen Hezbollah, de VS en bondgenoten steunen de coalitie van Hariri. Ze denken dat ze hun strijd uitvechten over de hoofden van de Libanezen.   Tot op zekere hoogte is dat zo, Libanon kan gezien worden als een proxy strijd tussen VS, Israël en bondgenoten vs Iran en bondgenoten. Tegelijkertijd is het ook zo dat de Libanese machthebbers met hun verdeeldheid, het gebrek aan verzoening na de burgeroorlog en de zwakke staat, buitenlandse machten ook die ruimte geven en hun steun opzoeken.

Angst

Omdat geweld altijd op de loer ligt in Libanon, neemt de angst toe. “De bevolking is angstig omdat het onzeker is waar deze crisis toe gaat leiden. Geruchten over een nieuwe Israëlische aanval nemen bijvoorbeeld toe,” zegt Rania Fazah, programmamedewerkster van IKV Pax Christi en zelf Libanese.  De wil om een burgeroorlog te voorkomen leeft echter breed in Libanon. De herinneringen aan de burgeroorlog zijn vers. De schade van de aanvallen van Israël is nog  niet hersteld. De straatgevechten van Hezbollah tegen het Hariri kamp in 2008 hebben dit besef vooral bevestigd.  Partnerorganisaties van IKV Pax Christi proberen hierop in te spelen en burgerverzet tegen een nieuwe burgeroorlog te organiseren.

Hoe verder?  

Wellicht wordt er uiteindelijk  een uitweg uit de crisis omtrent het Tribunaal gevonden. Maar dat zal slechts een tijdelijke oplossing zijn in het politiek en sectarisch verdeelde Libanon. Er is een proces nodig van politieke hervorming nodig en er moeten nieuwe afspraken gemaakt worden over machtsdeling. “Na de burgeroorlog heeft geen echte verzoening plaatsgevonden,” zegt Rania Fazah. Daarom is het belangrijk dat externe actoren, zoals de VS en de EU, verzoening aanmoedigen en prioriteit geven aan het belang van de Libanese bevolking. Wat ze zeker niet moeten doen, is op basis van vermeende geo-strategische belangen in de regio, partij kiezen in de complexe interne Libanese conflicten. Daarmee verergeren ze de zaak alleen maar.

Marjolein Wijninckx/Evert-Jan Grit

Advertenties

Over Marjolein Wijninckx

Marjolein is programmaleider Midden-Oosten en woont en werkt in Jordanie. Volg haar op Twitter @paxmarjolein.
Dit bericht werd geplaatst in Libanon en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s