Tunesie in Marokko

Gijsbert van Iterson Scholten, programmaleider Marokko bij IKV Pax Christi, bezoekt een paar dagen na de Jasmijnrevolutie in Tunesië buurland Marokko. Is daar ook kans op een revolutie? Of klopt het beeld dat Marokko democratischer, vrijer en verstandiger is?

In Marokko is het rustig. Erg rustig, valt ook te lezen in Trouw, dat op basis van een interview met een mij bekende socioloog bericht dat alle Marokkanen voor de tv zitten om op Al Jazeera te kijken wat er in Tunesië gebeurt. Inderdaad is er in Rabat weinig te merken van verhoogde spanningen of revolutionair potentieel. Toch heeft Marokko dezelfde problemen als waar Tunesië mee kampt: werkloosheid, ook onder hoogopgeleide jongeren, stijgende voedselprijzen, een repressief regime, corruptie en sociale onrust.

Afgelopen november ontruimde het Marokkaanse leger nog, met veel geweld, een protestkamp bij de stad Laayoune, in de Westelijke Sahara. De betogingen daar gingen deze keer niet over onafhankelijkheid voor de Westelijke Sahara, maar over dezelfde sociaal-economische problemen als in Tunesië. Voedselrellen hebben in het verleden al vaker voor grote politieke onrust gezorgd in Marokko. Toch maakt niemand zich hier zorgen over een volksopstand. Waarom niet? Dat hangt er van af wie je het vraagt.

Volgens de regeringsgezinde pers (en sinds de sluiting van Le Journal Hebdomadaire en het vertrek van de hoofdredacteur van Telquel is dat eigenlijk vrijwel alle pers) komt dat doordat er in Marokko veel meer vrijheid is. Marokko kent vrije verkiezingen, er mag gedemonstreerd worden, er zijn vakbonden, mensenrechtenbewegingen, een maatschappelijk middenveld met structuren die publieke onvrede kanaliseren en voorkomen dat het leidt tot geweld. Bovendien werkt de Marokkaanse koning hard voor zijn land en zijn de levensomstandigheden de afgelopen jaren fors verbeterd heeft. Marokko is een lichtend voorbeeld voor de rest van de Arabische wereld.

Onze partner, Maati Monjib van het Centre Ibn Rochd in Rabat, is echter een andere mening toegedaan. Hij wijst er op dat Tunesië in sociaal-economisch opzicht sowieso al ver vooruit liep op andere landen in de regio en dat hijzelf en vele andere analisten al lang voor de Jasmijnrevolutie verkondigden dat als er ergens kans was op een democratiseringsproces, dat in Tunesië was. Moeten we dus maar wachten tot ook de rest van de Arabische wereld een hoogopgeleide bevolking, een goede economische basis, een verstedelijkte bevolking en een hoge dichtheid aan internetaansluitingen heeft?

Monjib is teveel politiek activist om het daarmee eens te zijn. Wat ook een rol speelt is dat in Tunesië er relatief weinig sociale breuklijnen zijn die het regime kan exploiteren. Als er in Marokko opstand dreigt, wijst het regime op de gevaren van een machtsovername door conservatieve islamisten. Daarmee verkrijgt het de steun van de linkse elite, die nog altijd banger is voor de islamisten dan voor een voortzetting van de huidige politiek. Bovendien heeft de koning zich mateloos populair gemaakt bij het armere deel van de bevolking, dat hem nooit weg zou willen sturen. Waar hij het geld vandaan haalt weet niemand, maar het koninklijke Initiative Nationale pour le Developpement Humain is een doorslaand succes. En Marokko heeft weliswaar het imago een relatief vrij land te zijn, maar kritische journalisten zijn er nauwelijks meer en vrijwel alle kranten, om nog maar te zwijgen van radio en televisie, passen zelfcensuur toe. Waarmee ze het de zittende macht weer een stukje makkelijker maken. Waarom zou je immers de straat op gaan als je overal hoort dat er in Marokko toch geen revolutie uit zal breken?
Toch is vrijwel iedereen hier opgelucht dat het geweld en het revolutionaire elan niet overgeslagen zijn naar Marokko. Zelfs de meest radicale democraten zien wel in dat een volksopstand ook risico’s met zich meebrengt. Het is goed dat het Tunesische volk zijn leider naar huis heeft gestuurd, maar wat nu? Als het stof straks is neergedaald, is er dan een alternatief? Of heeft het volk weliswaar gesproken, maar is het nu tijd dat het zijn mond weer houdt? Kan je democratie opleggen van binnenuit? De Marokkanen tellen hun zegeningen en kijken tv. Eerst maar eens zien hoe het afloopt in Tunis.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Marokko en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Tunesie in Marokko

  1. Pingback: Soms krijg je opeens iets toegeworpen | Nassama نسمة

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s