Gastblog Guido in de Kaukasus: Kaukasische lente?

De Arabische lente valt vroeg dit jaar. De dictators vallen als rotte appelen, die nog waren blijven hangen van het vorige seizoen, uit de boom, nu de jonge scheuten uitlopen en de blaadjes groen ruizen door de frisse lentewind. Het mooiste aan de Arabische taal vind ik altijd de prachtige beeldspraak die zo wijds is dat je halverwege al vergeten bent wat de boodschap nu ook al weer was. Maar het klinkt altijd prachtig.

Onder professoren – de Dr Klavans van deze wereld – is het blijkbaar onweerstaanbaar allerlei vergelijkingen te maken: ’89, ’91, ’03 – de getallen vliegen je om de oren. Hoewel we hier op kantoor besloten hadden dat we eigenlijk maar één conclusie konden trekken uit wat er allemaal gebeurt in Noord-Afrika, namelijk dat iedereen er voortdurend naast zat met alle voorspellingen, is het wel een leuk bezigheidsspelletje.

’89 Was het jaar dat De Muur viel en de een na de andere satellietstaat van de Sovjet-Unie een (in het algemeen) vreedzame volksopstand kende en er zich een democratische revolutie voltrok. De voormalige Oostbloklanden, die opeens niet zozeer in het oosten maar in het midden van Europa bleken te liggen, werden snel en soepel opgenomen in de NAVO en de Europese Unie. Hoewel de transitie nog verre van voltooid is – denk bijvoorbeeld aan de draconische mediawetgeving die Hongarije probeerde door te voeren – lijkt het een kwestie van tijd dat die landen ‘normale’ Europese democratieën worden.

In ‘91 viel de Sovjet-Unie zelf uit elkaar en ontstond er, vaak geboren in een orgie van bloed en geweld, een hele reeks nieuwe staten. Die laatste revoluties bleken achteraf maar halfvoltooide revoluties: de landen bevrijdden zich weliswaar van het sovjetjuk, maar diegenen die het tijdens de Sovjet-Unie voor het zeggen hadden, bleven meestal gewoon op hun plek zitten. Het is, met als grote uitzondering de Baltische Staten, de nieuwe landen in regio nooit gelukt zich echt te ontwikkelen tot serieuze democratieën. De regimes worden wel steeds beter in het faken van democratie – in de jaren negentig hebben ze de “façadedemocratie” uitgevonden: er is een parlement, een gekozen president en er worden voortdurend op alle niveaus verkiezingen gehouden, maar die worden steevast van te voren al gewonnen door de heersende partij.

2003 Was het startschot voor de kleurenrevoluties in voormalig Sovjetgebied: Georgië, Oekraïne, Kirgizië, Azerbeidzjan. Het werd toentertijd ook wel de tweede, of echte revolutiegolf genoemd, omdat de eerste (vanaf 1988 (!), toen de Armeniërs in Nagorno Karabach demonstreerden voor meer vrijheid), niet veel veranderd had in de top van de machtspiramide.

Terugkijkend is het resultaat treurig, of zelfs tragisch. In Azerbeidzjan is de revolutie in 2005 meteen al mislukt, in Kirgizië was er nog een revolutie nodig, met een hoop etnisch geweld en een onzekere afloop, in Oekraïne heeft degene die de revolutie verloren had de opvolgende verkiezingen gewonnen en in Georgië, het enige land waar de revolutie totaal was – echt iedereen van de oude orde werd gewipt en vervangen door iemand die jonger was dan 35 en meestal jonger dan 30 – wordt het regime van President Saakashvili steeds autoritairder.

De vraag die ik mij nu stel is: bieden de revoluties in de Arabische landen hoop voor de mensen in de Kaukasus en andere landen in het voormalig Sovjetgebied, of leren de revoluties in het voormalig Sovjetgebied ons een goede les dat we niet teveel moeten verwachten van de revoluties in de Arabische landen?

Er is één belangrijke overeenkomst tussen de revoluties die hoop biedt: het waren jonge, goed opgeleide jongeren die op creatieve, geweldloze wijze de massa in beweging brachten voor waarden die wij universeel verklaarden, maar vaak niet van toepassing achtten voor bepaalde delen van de wereld: menselijke waardigheid, vrijheid, werk. Het hoogste doel voor de meeste mensen: zjit’ normal’no: een normaal leven leiden.

Advertenties

Over Marjolein Wijninckx

Marjolein is programmaleider Midden-Oosten en woont en werkt in Jordanie. Volg haar op Twitter @paxmarjolein.
Dit bericht werd geplaatst in Arabische Wereld, Gastblog, Nassama en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s