Gastblog Petra Stienen: Het Tahrirplein liet de Egyptenaren de betekenis van burgerschap zien

Ik ben nu in Cairo om te luisteren naar de verhalen van de revolutie. Het is fascinerend om te zien hoe graag de mensen hun ervaringen ophalen en willen delen. Het Tahrirplein zelf is weer teruggekeerd naar de dagelijkse routine van drukte en files. Graffitti en tanks in de aangrenzende straten zijn de stille getuigen van de gebeurtenissen van een paar weken geleden.

Iedereen in Cairo heeft een verhaal te vertellen over de 18 dagen op het Tahrirplein. Het Tahrir – “bevrijdings” -plein, is het centrum van de twintig miljoen inwoners tellende megapool. Daar geweest zijn is het teken van commitment aan het nieuwe Egypte. Natuurlijk, in de andere steden als Alexandrie, Aswan en Suez demonstreerden de mensen ook voor politieke hervormingen en de val van het Moebarak regime. Maar de slogans van de 25 januari revolutie “ Voor Waardigheid Democratie en Sociale rechtvaardigheid” bereikten de wereld vooral vanaf het Tahrirplein.

Sommigen gingen al protesteren tegen politiegeweld op 25 januari, op de “Nationale Dag van de Politie”. Later bleek dat zij, de activisten van het eerste uur, veel hechter waren georganiseerd dan ze de wereld deden geloven. Anderen kwamen meedoen op 28 januari, de “Dag van Woede”. Vrienden van mij namen hun kinderen mee in de hoop dat ze in een ander en nieuw Egypte zouden opgroeien. Een Egypte zonder het Moebarak regime. Ze wilden de toekomst en hun lot in eigen handen nemen.

Mijn vriendin Zeinab ken ik als sinds ik met haar studeerde aan de universiteit van Cairo in 1988. Ze aarzelde te gaan demonstreren. Ze maakte zich zorgen over haar veiligheid, was bang voor chaos en instabiliteit. Tot ze zag hoe het regime huishield op 2 februari, de dag die bekend zou worden als de “Slag van de kamelen”. Moebarak supporters vielen het plein binnen op hun kamelen. Het maakte haar woedend: ’genoeg is genoeg’. En dus ging ze naar het Tahrirplein, en met haar meer en meer Egyptenaren van alle leeftijden en rangen en standen. Honderdduizenden Egyptenaren zonder bijzondere politieke achtergrond voelden zich gesterkt door de mensen op het Tahrirplein die tegen het regime opstonden. Het aftreden van Moebarak op 11 februari was werkelijk ‘de wil van ‘zijn”  volk

Ondertussen is iedereen zich wel bewust van de enorme uitdagingen die er in het verschiet liggen. De economische, politieke en sociale structuur moet hervormd worden. Niemand denkt lichtvaardig over de prijs van de revolutie. Honderden stierven en duizenden raakten gewond. Het leger veegde het plein pas schoon op 9 maart, pakte meer dan honderd demonstranten op. Jonge activisten vertelden me gruwelijke verhalen van marteling en sexueel geweld door het leger. Waarschijnlik zullen ze voor een militaire tribunaal berecht worden, hoewel ze burgers zijn. Geen wonder dat de mensen ambivalente gevoelens hebben over de rol van het leger de komende maanden. Ook zijn veel Egyptenaren bang dat het leger een deal zal sluiten met de Moslimbroederschap, en daarmee de nieuwe generatie Egypteneran, de Egyptenaren van het Tahrirplein  buiten zal sluiten.

Referendum

Maar de geest van verandering in de hoofden van veel Egyptenaren is het point of no return gepasserd. Iedereen lijkt te zijn aangestoken en gepoliticeerd door de gebeurtnissen op het Tahrirplein. Huiskamers, universiteiten, TV shows, cafés, parken en taxi’s gonzden van de politieke discussies over het referundum over grondwethervorming op zaterdag 19 maart.

Taxichauffeurs vertellen me dat ze gaan stemmen, want het is hun burgerplicht, een woord dat voorheen niet bestond in het Egyptische vocubalaire. Politieke activisten, journalisten, vrouwenrechtenactivisten en  zakenlui: allemaal vertellen ze hoe ze juist gesterkt en geïnspireerd waren door dat begrip. Hier ging het de mensen van het Tahrirplein om.

Het gevoel van eenheid tussen Moslims en christenen is er nog steeds, ondanks een lange geschiedenis van sektarische afstand en ondanks het recente religieuze geweld. Respect voor anderen; samenwerking tussen mannen en vrouwen van alle leeftijden; tolerantie en zelfredzaamheid en het gevoel van eenheid van iedereen. Dit zijn woorden die steeds maar weer weerklinken.

De grote vraag is natuurlijk of deze eenheid en het gevoel van burgerschap stand zal houden en of het vertaald kan worden naar een nieuw politiek systeem. Terwijl ik een koffietje dronk met een vriend in “Beanos” in de  deftige wijk Zamalek, draaiden ze er op de nationale TV het de clip “Sawt al Huriyye” – de stem van de vrijheid. De clip is een herinnering aan hoe Egyptenaren van allerlei “walks of life” hun stem verhieven en  vrijheid eisten op het Tahrirplein. De komende maanden kan deze herinnering de mensen helpen in het vasthouden van een morele koers, als een referentiepunt voor de uitdagingen die voor hen liggen.

Petra Stienen is publicist en freelance adviseur diversiteit, democratisering en diplomatie. Ze is auteur van het boek: “Dromen van een Arabische lente” (2008). Deze blog is een vertaling en eerder geplaatst op The Broker 

 

Advertenties

Over Evert- Jan Grit

programmaleider Midden-Oosten
Dit bericht werd geplaatst in Egypte, Gastblog, Nassama. Bookmark de permalink .

Een reactie op Gastblog Petra Stienen: Het Tahrirplein liet de Egyptenaren de betekenis van burgerschap zien

  1. Sterre Giltaij zegt:

    Aan Petra Stienen,

    Mijn naam is Sterre Giltaij en ik ben student Liberal Arts and Sciences aan Amsterdam University College. Momenteel doe ik een onderzoek naar de mogelijkheid tot democratie in het Midden Oosten na de Arabische Lente, in het speciaal Egypte. Ik focus daarbij mijn onderzoek op de houding van Egyptenaren tegenover de combinatie van Islam en politiek. Graag zou uw visie op dit huidige proces willen vragen, met bijzondere aandacht voor de voorbereiding op de parlementaire verkiezingen op 28 november. In hoeverre wordt volgens u de Egyptische bevolking uitgedaagd tot politieke participatie? Op welke manier wordt er campagne gevoerd door de partijen? En wat is volgens u de bijdrage van de Al Wasat Partij in de mogelijkheid tot het doorvoeren van secularistische waarden in Egyptische politiek?

    Bij voorbaat heel veel dank voor uw antwoord.

    Met vriendelijke groet,

    Sterre Giltaij

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s