Democratie is niet voor bange mensen

Een van de belangrijkste lessen van de Arabische lente is dat als een regime zijn legitimiteit heeft verloren het gewoonweg ruimte moet maken voor een nieuw leiderschap, dat het lang kan duren of kort kan duren, maar dat het gewoon voorbij is na een bepaald omslagpunt (in de meeste gevallen was dat de hevigheid van het geweld waarmee de autoriteiten op protesten reageerden). Toch staat het Westen nog steeds angstig en terughoudend te kijken naar wat er gebeurt. Ali Abdallah Saleh weg, maar komt er dan geen burgeroorlog in Jemen? Bashar al-Assad weg, komen er dan geen moslimbroeders aan de macht? Dat zijn de dominante vragen in de Westerse hoofdsteden.

Het zijn oneigenlijke vragen. In het geval van Ali Abdallah Saleh, de president van Jemen, lijkt me toch duidelijk dat zijn tijd voorbij is. Zijn eigen bevolking gooit schoenen naar hem, roept uit volle kracht “rot op!” en nog wil het Westen hem een hand boven het hoofd houden? Zoals Gijsbert in de vorige blog schreef: Bij democratie komen soms mensen aan de macht die je liever niet aan de macht zou willen hebben. Dat is nu eenmaal zo. In een verklaring ten tijde van de revolutie in Egypte schreef IKV Pax Christi “Democratie is niet voor bange mensen”. De vraag moet dus zijn: Hoe kunnen we het transitieproces zo steunen dat conflict of terugval naar repressie voorkomen worden?

Gemakkelijke wegen zijn er niet. Stuk voor stuk hebben de Arabische landen waar transitie is ingezet een ingewikkeld politiek landschap en vele uitdagingen op economisch en sociaal gebied. Maar vasthouden aan de oude autoritaite regimes is daar geen oplossing voor. Het kan maanden gerekt worden, maar uiteindelijk moet de spannende weg naar een nieuwe toekomst worden ingeslagen. Om te zorgen dat die toekomst er beter uit ziet dan de afgelopen decennia is geen twijfelachtige houding nodig uit het buitenland, maar volle steun en vooral heel hard werken. Het is tijd dat de bevolking in het Midden-Oosten legitimiteit krijgt in plaats van dictators. Dat de roep om vrijheid, om zelf hun toekomst te bepalen, voluit wordt gesteund.

In Syrie worden precies die angsten die leven voor “the day after”, zowel in het buitenland als in Syrie, gebruikt door de autoriteiten. In het religieus gemenge Lattakia werd onrust en geweld gezaaid door gewapende mannen om de angst voor sectarisch geweld aan te wakkeren. De autoriteiten claimen niet te weten wie die gewapende mannen zijn, maar iedereen weet dat het handlangers van de autoriteiten zijn, gewapende milities. De in het zwart geklede “spoken” die in lattakia actief zijn kent men al uit de tijd van Hafez al-Assad en elders hebben mensen gezien hoe Baath-leden werden bewapend bij overheidsgebouwen. Een andere strategie in Syrie is om de angst voor politieke islam uit te buiten.

Tegelijkertijd laat de protestbeweging zien niet meer in deze strategie van angst zaaien te trappen. Ze spreken zich duidelijk uit tegen sectarische verdeeldheid en geweld en benadrukken dat van alle achtergronden mensen de protestbeweging steunen. Ook Alevieten, de minderheid die heerst. De rol van de moslimbroeders in Syrie is actief in het mobiliseren van protest. De moskeeen zijn het vertrekpunt van de protesten en iedereen komt voor het vrijdaggebed, religieus of niet religieus. De Syrische moslimbroederschap heeft de afgelopen jaren een ontwikkeling doorgemaakt naar een democratische beweging en hebben dat officieel onderschreven. De enige manier om erachter te komen of de beweging werkelijk democratisch is geworden, is ze het te laten bewijzen.

Kortom, het is tijd dat Nederland, Europa, de wereld, net als de bevolking van het Midden-Oosten de angst overwint en zich keihard gaat inzetten voor een democratische en vreedzame toekomst voor de regio. Democratie is niet voor bange mensen. En andermans democratie in de weg staan kan je al helemaal niet maken.

Advertenties

Over Marjolein Wijninckx

Marjolein is programmaleider Midden-Oosten en woont en werkt in Jordanie. Volg haar op Twitter @paxmarjolein.
Dit bericht werd geplaatst in Arabische Wereld, Nassama. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s