Osama Bin Laden gedood door Amerikanen, maar Al Qaida zal door Arabische burgers verslagen moeten worden

 Het is de Amerikanen dan eindelijk gelukt na 10 jaar: Osama Bin Laden vinden en doden. In de VS wordt het uitbundig gevierd als een overwinning. Regeringsleiders, presidenten en generaals die aan het woord komen laten niet na om te benadrukken dat met de dood van Bin Laden Al Qaida nog niet verslagen is. De aanslag op het World Trade Centre van 11 september 2001 was het iconische beeld van het eerste decennium van de 21ste eeuw. Het beeld dat alles in één keer samenvatte: de dreiging van het fundamentalistische terrorisme tegen het ‘ vrije Westen’ , de nihilistische terreur, de kwetsbaarheid van de VS. Dit was ook in één keer de rechtvaardiging voor de Oorlog tegen de Terreur, de oorlog in Afghanistan en in toenemende mate ook in Pakistan, en iets minder direct ook voor de aanval op Saddam Hoessein in Irak. Jarenlang hebben we te pas en te onpas het beeld weer terug zien komen van de vliegtuigen die de wolkenkrabbers invlogen.

In de Oorlog tegen de Terreur hebben militairen en politici steeds benadrukt dat deze niet alleen met militaire middelen en ‘intelligence’ te winnen is, maar dat ook de ‘hearts and minds’ van mensen in de islamitische wereld gewonnen moesten worden. President Bush ging zo ver te stellen dat de dictaturen in de Arabische en islamitische wereld waar het westen, of uit volle overtuiging of bij gebrek aan beter, zaken mee had gedaan en die chaos en terreur zouden moeten voorkomen, niet meer te vertrouwen waren en zelf chaos en terreur creëerden. Maar hoe die ‘hearts and minds’ dan gewonnen moesten worden was zo helder nog niet. Met de hopeloze oorlog in Afghanistan, de golven van geweld in post-Saddam Irak, en het gebrek aan vooruitgang voor Palestijnen werd het steeds lastiger uit te leggen. We zagen dan ook al snel dat het Westen in bleef zetten op bevriende dictators om de stabiliteit te handhaven.

Bin Ladens strategie was een typisch voorbeeld van de nihilistische strategieën van terroristische organisaties, vergelijkbaar met die van de Duitse Rote Armee Fraction of de Sikh terreurgroepen in India in de jaren ’70 en ’80. Provoceer de tegenstander -voor Bin Laden niet alleen de VS maar evenzeer de Arabische regeringen- tot hard terugslaan en verder onderdrukken van de bevolking, om daarmee een volksopstand te laten ontstaan. Bin Laden is in veel geslaagd. Hij heeft een gewelddadig ideaal geïntroduceerd bij tal van radicale islamitisch fundamentalistische groepen. Hij heeft de VS geprovoceerd tot een oorlog in Afghanistan die de VS niet kan winnen en niet mag verliezen. Ook heeft hij als geen ander de angst voor Islam in Europa weten te voeden. De volksopstanden in Arabische en andere islamitische landen die fundamentalistische bewegingen aan de macht zouden brengen, heeft hij echter niet tot stand weten te brengen. Althans niet zoals hij gewild had.

Het tweede decennium van de 21ste eeuw begint met een heel ander iconisch beeld, dat van de volksopstanden in Tunesië en Egypte . Opstanden die zich nou juist niet kenmerkten door geweld, sektarisme en fundamentalisme . Uit de bewegingen in Tunesië en Egypte, en nu in Syrië en Jemen, klinkt juist niet het verlangen zich af te zonderen van de rest van de wereld. De idealen zijn juist zo mondiaal: vrijheid, menselijke waardigheid, een rechtvaardige, niet corrupte regering. Osama Bin laden speelde daaraan geen enkele rol.

Wat Osama Bin Laden in tien jaar niet voor elkaar gekregen heeft, kregen de demonstranten in Tunesië en Egypte in enkele weken voor elkaar. Zonder geweld, zonder haat, zonder nihilisme. Nu is het zaak dat de revolutionaire bewegingen er voor zorgen dat Arabische landen niet vervallen in chaos en geweld, waar Al Qaida alsnog van kan profiteren. De aanslag in Marokko afgelopen weekend laat zien dat er nog steeds mensen over zijn die in de weg van het geweld geloven, ook al heeft ze dat in het eerste decennium van de 21ste eeuw vrijwel niets opgeleverd.

Osama Bin Laden mag dan door de Amerikanen gedood zijn, het nihilisme van Al Qaida zal worden verslagen door de Arabische burgers. Het iconische beeld van het Tahrir plein kan daarbij dienen als moreel kompas. Te hopen valt dat we dat de komende tien jaar steeds terug zien als het gaat om de toekomst van de Arabische en islamitische wereld, en niet weer de beelden van ineenstortende Twin Towers.

Advertenties

Over Jan Jaap van Oosterzee

Adviseur beleid en public affairs Midden Oosten en Kaukasus bij IKV Pax Christi.
Dit bericht werd geplaatst in Arabische Wereld, Nassama. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s