Over “de” christenen in Syrie

Sinds de protesten voor vrijheid en democratie begonnen in Syrie in maart, worden er nogal wat ongenuanceerde berichten de media in geslingerd over wat “de christenen” in Syrie nu vinden. Verschillende journalisten en analisten stelden dat “de christenen” het regime steunen uit angst dat de politieke islam aan de macht komt mocht het regime vallen. Dat sluit natuurlijk aan bij de angsten die leven onder westerse politici en beleidsmakers, maar is een nogal ongenuanceerde beschrijving van de situatie.

Wanneer ik de berichtgeving hoor over wat “de Syriers” of “de Syrische christenen” vinden en willen moet k steeds denken aan het boekje van Joris Luyendijk “Het zijn net mensen”. Luyendijk beschrijft daarin dat journalistiek bedrijven in de repressieve context van de Arabische wereld vrij onmogelijk is, omdat er veelal geen informatie beschikbaar is, maar dat toch de media allemaal het spel meespelen van te doen alsof ze alles weten. Dat zien we nu ook in Syrie. In Syrie is het al decennia niet mogelijk om opiniepeilingen te houden. En zelfs al zou je een opiniepeiling houden, dan zouden veel mensen nog steeds niet zeggen wat ze echt denken uit angst voor de gevolgen. We hebben dus gewoon geen statistieken over wat Syriers vinden, ook de christenen in Syrie niet. Om op basis van interviews met enkele christenen te concluderen wat DE christenen vinden, zoals we van de week op TV zagen bij de EO, lijkt me onverantwoorde journalistiek. Het waren nota bene niet eens Syrische christenen maar twee Nederlandse paters. Die natuurlijk met hun hoofd herkenbaar op de publieke TV weinig anders kunnen zeggen dan dat wat ze zeiden. De EO uitzending is hier te bekijken.

Verder kun je niet spreken van “de” christenen, het is gevaarlijk om te generaliseren. Er zijn er allerlei verschillende christelijke denominaties in Syrie, waaronder Grieks-Orthodoxen, Armeens-Orthoxen, Syrisch-Orthodoxen, Melkieten (Grieks-katholieken), Syrisch-katholieken en Armeens-katholieken. Je vindt christenen in de stedelijke middenklasse, in de zakenelite en op het platteland. Hoewel de kerkleiding over het algemeen pro-regime is, wil dat niet zeggen dat alle christenen dat zijn. In de oppositie zijn mensen van alle religieuze en etnische achtergronden actief, ook christenen. Enkele bekende christelijke activisten zijn Michel Kilo, die in 2006 tot drie jaar gevangenisstraf werd veroordeeld voor het ondertekenen van de Beiroet-Damascus petitie, en George Sabra, een van de leiders van de Syrische Democratische Volkspartij, die enkele dagen geleden werd vrijgelaten. In Homs viel van de week weer een christelijk slachtoffer van het geweld van de veiligheidsdiensten. Hij werdspottend beschreven als “christelijke salafist”, verwijzend naar de leugens van de staatsmedia die het maar steeds hebben over een “salafistische gewapende opstand”. In het Noord-Oosten van Syrie, waar de christenen een Aramees dialect spreken, droegen demonstranten zelfs spandoeken in dat Oud-Syrisch dialect.

Spandoeken in het Aramees in Qamishli

Spandoeken in het Aramees in Qamishli

De christenen in Syrie zijn niet de enige minderheidsgroep. Naast christenen zijn andere religieuze minderheden de Alevieten (behoren de Assads toe), Ismaelieten, Druzen. Dat minderheden extra bezorgd zijn voor de situatie na een mogelijke val van het regime is logisch: Ze vrezen macht van de meerderheid (Soennieten) en moeten maar afwachten of hun minderheidsrechten onder een nieuw leiderschap gerespecteerd zullen worden. Tegelijkertijd hebben alle Syriers al decennia lang geen politieke en burgerrechten, daarin zijn de minderheden geen uitzondering.

Tot slot iets over de rol van de politieke islam in de Syrische protestbeweging. Net als we in Egypte zagen, staat in Syrie de Moslim Broederschap aan de zijlijn. De islamitische leiders die op de grond een belangrijke rol spelen zijn leiders die tolerantie prediken, die juist sectarische verdeeldheid tegengaan. Aan twee van zulke leiders heb ik van de week blogs gewijd omdat ze verdwenen zijn: sheikh Mouaz al-Khatib en Dr Muhammad Ammar. De Syrische autoriteiten willen juist deze vreedzame islamitische leiders de mond snoeren, omdat ze het levend bewijs zijn dat hun propaganda over sectarisme en salafisme ongegrond is. In de gezamenlijke verklaring die de lokale protestcomite’s op 22 april uitgaven, beschrijven ze heel duidelijk hoe zij het toekomstig Syrie voor zich zien: Ze roepen op tot grondwetswijziging zodat Syrie een multi-nationaal, multi-etnisch en multireligieus land wordt. Ze veroordelen het spelen van de “sectarische kaart” door het regime. Dit alles wil natuurlijk niet zeggen dat er geen moslims zijn die het liefst een islamitische staat zouden zien. Maar degenen die dat propageren spelen geen rol van naam in de huidige protesten.

De Syriers hebben decennia lang geobserveerd wat voor strategieen  en propaganda het regime gebruikte om hen eronder te houden. Ze geven nu aan dat ze die strategieen en propaganda niet langer accepteren. Daarin zouden Nederlanders hen moeten steunen. Ik ben diep onder de indruk van de Syriers sinds de protesten begonnen, hoe bewust ze zijn, hoe vastbesloten ze weigeren in de strategieen van geweld en sectarische verdeeldheid van het regime mee te gaan. Hoe ze durven dromen van een vreedzame en verdraagzame samenleving waarin iedereen gelijke kansen heeft. Daarmee laten ze zien dat ze ons vertrouwen meer dan verdienen.

Advertenties

Over Marjolein Wijninckx

Marjolein is programmaleider Midden-Oosten en woont en werkt in Jordanie. Volg haar op Twitter @paxmarjolein.
Dit bericht werd geplaatst in Syrië. Bookmark de permalink .

Een reactie op Over “de” christenen in Syrie

  1. Pingback: Over “de” christenen in Egypte | Nassama نسمة

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s