Gastblog Freek Landmeter: Gaat eigen winst voor mensenrechten?

Vrijdag bombardeerde de NAVO in de Libische stad Brega een commando bunker; volgens de Libische autoriteiten vielen daarbij 16 burgerslachtoffers. Zij verweten de NAVO een guesthouse te hebben geraakt in plaats van een bunker. Omdat het waarschijnlijk gaat om de bunker waar ik als jonge ingenieur aan mee bouwde, werd ik door Nederlandse en buitenlandse journalisten gebeld met de vraag of ik de coördinaten van de bunker kon verifiëren. Dat kon en wilde ik niet.
Daarna kwam het gesprek menigmaal op de wijze waarop ik bij deze bouw betrokken was geraakt en hoe ik daar nu tegen aan kijk. Natuurlijk is de vraag terecht of ik niet eerder had kunnen bedenken wat de consequenties van mijn werk zou kunnen zijn. Ik zie het als een leermoment, als een keerpunt in mijn leven van politiek naïef naar maatschappelijk actief. Een ervaring van belang omdat ik anders wellicht nu niet gedaan had wat ik nu doe: strijden voor de bescherming van burgers.

Dat is ook de vraag die zich opdringt nu er veel verandering en onrust is de Arabische wereld. Willen bedrijven nog zaken blijven doen in landen waar de burgers door hun eigen regime worden beschoten met tanks. Waar de minderheid de meerderheid met alle geweld onderdrukt. Waar oppositieleden en mensenrechtenactivisten verdwijnen. Zijn deze regeringen legitieme zaken partners; kun je het maken hen producten te leveren waarmee zijn hun vuile oorlog kunnen voortzetten?

Syrië is het actuele voorbeeld, waar bedrijven als Shell en Total grote investeerders zijn en samenwerken met de staatsoliemaatschappij. Ondanks het huidige geweld waarbij meer dan 750 burgers zijn omgekomen, zijn zij nog niet bereid hun activiteiten op te schorten. Maar dat zou ze veel geld kosten, pareerde een van de journalisten, en daar zijn de aandeelhouders niet blij mee. Natuurlijk als je uit bent op korte termijn winst en puur eigen belang is dat waar. Maar op lange termijn zijn principiële keuzes zijn van veel meer waarde dat het korte termijn verlies.

Er zijn voorbeelden zoals in Soedan waar oliebedrijven onderling ‘Voluntary Principles’ hebben afgesproken; zouden die ook gehanteerd kunnen worden in Syrië? En wat zou dat opleveren? Natuurlijk is dit een zoektocht zonder kant en klare antwoorden en is het ene land de andere niet. Het is geen wiskundige formule die het altijd juiste antwoord oplevert, maar wel een waardevolle weging wie van ons het kind van de rekening mag zijn.

Het is niet aan mij of aan IKV Pax Christi om anderen te veroordelen. Daar waar internationale wetgeving ontbreekt, komt het aan op de eigen verantwoordelijkheid van bedrijven. Bedrijven lijken vaak anoniem, maar ondernemers, aandeelhouders en consumenten zijn ook mensen, ook burgers met een geweten. En dus wordt ons allemaal de principiële vraag gesteld: Gaat eigen winst boven mensenrechten? Ga ik voor mijn eigen belang over de rug van de ander?

Advertenties

Over Marjolein Wijninckx

Marjolein is programmaleider Midden-Oosten en woont en werkt in Jordanie. Volg haar op Twitter @paxmarjolein.
Dit bericht werd geplaatst in Arabische Wereld, Libie, Nassama, Syrië. Bookmark de permalink .

Een reactie op Gastblog Freek Landmeter: Gaat eigen winst voor mensenrechten?

  1. Henrico zegt:

    Hehe, eindelijk iemand die onszelf (mijzelf!) de spiegel voorhoudt. Ik verbaas me over het openlijke en ongegeneerde eigen-belang-denken van de Westerse regeringsleiders. Ook verbaas ik me over de stilte ten opzichte van de westerse (olie-, maar ook andere) bedrijven, die indirect (en ongewild of moedwillig) toch ook hun verantwoordelijkheid laten lopen. Ik zag Joris Luyendijk in Tegenlicht van de VPRO hierover goede vragen stellen.
    Net als dhr. Landmeter gaat het mij niet om het zoeken en wijzen naar schuldigen. Maar een stuk herbezinning op onze eigen rol lijkt me geen overbodige luxe.
    De stilte op dit vlak stoort me.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s