Gastblog Jan Gruiters: Time out voor Shell in Syrie

 Syrische tanks die burgers beschieten rijden waarschijnlijk op diesel van Shell . Alle samenwerking met het regime in Syrië is op dit moment onverantwoord en Shell moet daarom zijn activiteiten in Syrië onmiddellijk opschorten, zegt Jan Gruiters van vredesorganisatie IKV Pax Christi.

Shell en Total zijn grote spelers in de Syrische olie-industrie. Shell produceert 20% van de grootste olieproducent, Furat Petroleum Company, die zijn olie doorverkoopt aan het staatsbedrijf General Petroleum Company, dat 39% van Syrische productie exporteert en met de rest aan de binnenlandse vraag voldoet. Hoogstwaarschijnlijk rijden de Syrische tanks die burgers beschieten dus deels op brandstof van Shell . Dat geldt voor de tanks die dezer dagen steden als Homs en Tall Kalakh aanvallen, voor de auto’s van de politie die vreedzame betogingen neerknuppelt, en voor de busjes van de veiligheidsdiensten die ’s nachts huis aan huis mensen van hun bed lichten.

IKV Pax Christi heeft Peter Voser, de CEO van Shell, aangesproken op de verantwoordelijkheid van Shell. In een reactie veroordeelt Dick Benschop, de President-Directeur van Shell Nederland, het huidige geweld in Syrië. Maar Shell kan zich als commerciële onderneming volgens hem niet met politieke zaken bezighouden in landen waar het werkt. Is dat inderdaad zo? Nee, want je kan niet neutraal zijn als voor je neus grootschalig en systematisch mensenrechten worden geschonden. Ook een onderneming kan dat niet. Stilzwijgen is in Syrië vandaag geen onschuldige maar een politieke daad.

In 1996 was ik direct betrokken bij de dialoog met Shell die er aan bijdroeg dat Shell als eerste multinationale onderneming een verwijzing naar de Universele Mensenrechten Verklaring opnam in zijn gedragscode. Sindsdien zijn IKV Pax Christi en Shell steeds met elkaar in gesprek gebleven omdat een constructieve dialoog kan bijdragen aan de bescherming van mensenrechten, zoals in 2001 toen Shell op ons verzoek besloot zijn relaties met de Soedanese Luchtmacht te beëindigen vanwege de bombardementen van burgers. Een dergelijk krachtdadig optreden is in Syrië nu evenzeer noodzakelijk.

Wat kan Shell doen? Waar staten falen in het realiseren van mensenrechten hebben volgens de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens andere organen in de samenleving een verantwoordelijkheid om in actie te komen. Shell stelt dat het zijn activiteiten in Syrië uitvoert in overeenstemming met dit verdrag. Dit commitment vereist ook een publieke veroordeling van de mensenrechtenschendingen en een appel aan het adres van de Syrische autoriteiten voor de vrijlating van mensenrechtenactivisten en geweldloze demonstranten. De aandeelhoudersvergadering dinsdag biedt hier een eerste mogelijkheid voor.

IKV Pax Christi voert actie bij de aandeelhoudersvergadering van Shell

Ook zal Shell moeten garanderen dat het op geen enkele wijze betrokken is bij de levering van brandstof aan leger, politie en veiligheidsdiensten die op brute wijze de geweldloze protesten voor menselijke waardigheid en vrijheid met dodelijk geweld de kop in proberen te drukken. Shell kan bovendien voor de bescherming van eigendommen en personeel geen beroep doen op leger, politie en veiligheidsdiensten die in alle geledingen betrokken zijn bij systematisch en excessief geweld.

Tenslotte zal Shell zich publiekelijk moeten distantiëren van de 13 mensen die door de EU op de zwarte lijst zijn gezet. Dat zal niet eenvoudig zijn, want het is bekend dat het moeilijk, zo niet onmogelijk is om zaken te doen in Syrie zonder de betrokkenheid van deze sleutelfiguren.

Shell, maar ook andere Europese oliemaatschappijen die actief zijn in Syrie, zoals Total en Maurel&Prom uit Frankrijk , Gulfsands Petroleum uit Verenigd Koninkrijk, INA uit Kroatië en Saipam uit Italië (Saipam), kunnen niet werken in een situatie waar de naleving van nationale wetgeving, beleid of praktijk impliceert dat zij bijdragen aan of profiteren van mensenrechtenschendingen. Toch gebeurt dit nu in Syrië.

In de huidige situatie in Syrie is het vrijwel onmogelijk voor Shell te garanderen dat het niet op enige wijze betrokken is bij mensenrechtenschendingen, ook al is dat ongewild. In zo’n situatie is er geen keuze dan het opschorten van activiteiten totdat de gewelddadige repressie van geweldloze protesten eindigt.

Jan Gruiters is algemeen directeur IKV Pax Christi

Advertenties

Over Evert- Jan Grit

programmaleider Midden-Oosten
Dit bericht werd geplaatst in Syrië. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s