Syrie tussen angst en optimisme

Terwijl ik dit schrijf is het Syrische leger bezig met een aanval op de plaats Jisr al-Shoghour vlakbij de Turkse grens. Een pijnlijk wachten op nieuws waarvan we weten dat het slecht gaat zijn. Dat er weer vele mensenlevens worden opgeofferd aan een krampachtige poging van de Syrische autoriteiten om verandering die onvermijdelijk is toch te proberen t vermijden. Ook zijn er vandaag volgens de berichten alweer tientallen vreedzame demonstranten gedood door scherpschutters. Er is vrees dat het geweld nog erger wordt de komende tijd. Maar tegelijkertijd zit er beweging in de situatie, is er reden tot hoop.

Een paar weken geleden was er een patstelling. De demonstraties bleven doorgaan maar bleven in omvang beperkt en de Syrische regering bleef reageren met repressie in plaats van hervorming. Maar toen twee weken geleden de beelden bekend werden gemaakt van het 13-jarige jongetje Hamza, dat was doodgemarteld in detentie, veranderde er iets. Een golf van verontwaardiging ging door Syrie, door de Arabische wereld, en door de hele wereld. Een onschuldig kind dat op zo’n brute en sadistische wijze aan zijn einde was gebracht opende de mensen hun ogen voor de ware aard van het Syrische regime.

Later die week hield de Syrische oppositie hun eerste grote conferentie om plannen te maken voor het toekomstige Syrie. Meer dan 300 Syriers, velen uit de diaspora maar ook uit Syrie, kwamen bijeen in de Turkse stad Antalya en riepen eensgezind de Syrische president op om op te stappen en om van Syrie een democratisch land voor al haar inwoners te maken. Ook werd door deze conferentie de link gesterkt tussen de Syriers binnen en buiten. Binnenin Syrie is de rol van de Locale Coordinatie Comite’s belangrijk. Afgelopen vrijdag zagen we vervolgens protesten van ongekende grootte. In Hama waren volgens ooggetuigen 100.000 mensen op de been. Of het er echt zo veel waren is natuurlijk niet zeker, maar op de video’s was te zien dat de demonstraties heel groot waren. Het internet was de hele dag buiten werking, hetgeen al een signaal was dat de autoriteiten grote opkomsten vreesde. Dat het afsluiten van internet zinloos is, immers, de video’s kwamen evengoed naar buiten, leek snel in het presidentieel paleis doorgedrongen. Vandaag deed het internet het de hele dag.

Afgelopen week nam vervolgens de indernationale druk weer iets toe. Frankrijk stelde dat Bashar al-Assads regime zijn legitimiteit had verloren. Er werd een nieuwe Veiligheidsraadresolutie die het geweld veroordeelt verspreid. En tot slot kwamen vandaag ferme uitspraken van Erdogan naar buiten, die Maher al-Assad beschuldigde van “onmenselijk gedrag” en die duidelijk liet merken not amused te zijn met het feit dat Bashar al-Assad zijn waarschuwingen niet serieus had genomen. Op de verwachte Chinese en Russische weigering een VN-resolutie over Syrie aan te nemen hadden de inwoners van Zabadani vandaag hun antwoord klaar, in het Chinees en het Russisch: “Stop het doden van kinderen.”

Ondertussen kwamen weer nieuwe video’s naar buiten van soldaten die waren “overgelopen” omdat ze weigerden op de vreedzame demonstranten te schieten. Amnesty International bevestigde enkele van die verhalen. Vanuit Syrie hoor ik dat dit verschijnsel nu wijdverbreid is.

Ook komen er steeds meer protesten in de binnensteden van Damascus en Aleppo, hetzij nog altijd kleinschalig. Van de week was er bijvoorbeeld een protest in het upper class Shaalan in Damascus. Vandaag werd melding gemaakt van maar liefst 30 demonstraties in en om Damascus.

Dat zijn allemaal punten die aanleiding geven tot optimisme. Maar tegelijkertijd zijn er ook zorgwekkende signalen. De vrees bestaat dat de revolutie haar geweldloze karakter niet lang meer zal kunnen bewaren. Er zijn al incidenten geweest waarbij de bevolking kleine wapens gebruikte om tegen de aanvallen van het leger en veiligheidsdiensten te vechten. In Tel Kalakh was dat bijvoorbeeld het geval. Verschillende ooggetuigen hebben mij daar bevestigd dat de vrouwen en kinderen naar Libanon vluchtten en dat de mannen die achterbleven met pistolen en kalashnikovs probeerden hun stad te verdedigen (tegen een legeraanval met tanks!). Iets dergelijks is momenteel volgens berichten ook gaande in Jisr al-Shoghour. Daar zouden de “overgelopen” soldaten worden ondersteund door de lokale mannen om de legeraanval te bestrijden, terwijl de vrouwen, kinderen en ouden van dagen naar Turkije zijn gevlucht. Verschillende legeronderdelen zouden daar nu dus tegen elkaar vechten. Dit betekent dat de opstand zich steeds meer zou kunnen ontwikkelen tot een gewapende opstand, met alle risico’s van dien.

Daarnaast gaat de terreurcampagne van de autoriteiten door. Ze blijven maar doorgaan met het doden, verwonden, arresteren van vreedzame demonstranten. De prijs die men moet betalen voor vrijheid is echt heel hoog, met nu al 1250 doden en vele duizenden gevangenen, gewonden en vermisten. Overal zijn de veiligheidsdiensten op straat, mensen worden banggemaakt. Sinds het begin probeert het regime sectarische verdeeldheid te zaaien, met name door angst te zaaien onder de religieuze minderheden. En inderdaad nemen de berichten over spanningen tussen de verschillende gemeenschappen toe.

Kortom, er komt een moeilijke periode met veel risico’s. Maar tegelijkertijd neemt de legitimiteit van het huidige regime met de dag af, zowel in de ogen van de Syiers als in de ogen van de internationale gemeenschap.

Advertenties

Over Marjolein Wijninckx

Marjolein is programmaleider Midden-Oosten en woont en werkt in Jordanie. Volg haar op Twitter @paxmarjolein.
Dit bericht werd geplaatst in Syrië. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s