Het mislukken van de veiligheidsbenadering in Syrie

Afgelopen vrijdag was door de Syrische revolutionairen “Geen-Dialoogvrijdag” genoemd, verwijzend naar de nationale dialoog waartoe president Bashar al-Assad heeft uitgenodigd voor vandaag. De oppositie en “de straat” heeft unaniem geweigerd de uitnodiging te accepteren voordat aan een aantal voorwaarden is voldaan die voldoende veiligheid en vertrouwen garanderen voor dialoog: Het stoppen van het geweld tegen demonstranten, het terugtrekken van het leger uit Syrische dorpen en steden, het vrijlaten van alle politieke gevangenen en zo nog een paar voorwaarden. Vrijdag was een interessante dag waarop een paar belangrijke dingen duidelijk werden in de politieke ontwikkelingen in Syrie.

Ten eerste bewees vrijdag definitief het mislukken van de veiligheidsbenadering van de Syrische autoriteiten. Want, hoewel Hama omsingeld was door tanks en ook in andere steden het leger en veiligheidstroepen in groten getale aanwezig was, hoewel de afgelopen maanden 1500 Syriers gedood zijn en tienduizenden gewond, gearresteerd, gevlucht of verdwenen, zagen we weer op meer dan 200 plaatsen demonstraties, met het hoogtepunt in Hama, waar volgens berichten weer een half miljoen demonstranten op de been was. Maar ook in andere plaatsen die de afgelopen maanden zwaar onderdrukt zijn, zoals de steden Deraa en Homs, waren demonstraties.

Een paar dagen geleden werd nog gevreesd voor een bloedbad in Hama, en juist vanwege de geschiedenis van de stad (in 1982 bombardeerde het leger daar het hele centrum plat en doodde naar schatting 20.000 mensen om de Moslim Broederschap uit te roeien) was dat extra pijnlijk. Hoe de Syrische veiligheidstroepen zouden optreden in Hama werd dus alom gezien als een “lakmoestest”. Het zou de toon zetten voor hoe de ontwikkelingen verder zullen lopen. Vorige week begonnen arrestatiecampagnes in Hama. Burgers die probeerden de oprukkende tanks met hun lichamen en met stenen tegen te houden werden gedood. Ibrahim Qashoush, die de spottende gedichten over de president had geschreven die werden gezongen op het Asi-plein, werd dood gevonden: Zijn keel was doorgesneden en zijn lichaam in de rivier de Orontes gegooid.

Donderdagmiddag hoorden we opeens dat de Amerikaanse ambassadeur in Syrie, Ford, in Hama was! En hij bleef vrijdag, zonder toestemming van de Syrische autoriteiten, en sprak met gewone mensen in winkels en op straat en met demonstranten. Hij drukte zijn solidariteit uit met de demonstranten en liet ons met zijn aanwezigheid een prachtig voorbeeld zien van hoe je ook de “Responsibility to Protect” op een niet-militaire manier kunt implementeren. Hij werd door de bevolking verwelkomd met bloemen en olijftakken. Het was het eerste krachtige diplomatieke gebaar sinds de opstand begon in maart. De Syrische autoriteiten veroordeelden de actie en zeiden dat de VS zich niet in de interne aangelegenheden moet mengen.

Maar vrijdag liet ons duidelijk zien waar de rode lijnen van het Syrische regime liggen: Ten eerste ondernamen ze behalve een veroordeling geen actie tegen de Amerikaanse ambassadeur. Dat betekent dat het land wel degelijk waarde hecht aan relaties met het Westen en niet geisoleerd wil raken. Ten tweede liet het Syrische leiderschap zien dat ze wel degelijk beseffen dat 2011 geen 1982 is, dat ze niet ongestoord hun gang kunnen gaan en dat ze het bloedbad van Hama niet zullen herhalen. Met andere woorden, dat hun veiligheidsbenadering grenzen heeft.

Al met al dus een triomf voor de opstand. Het Syrische leiderschap heeft te veel kansen misgelopen en begeeft zich op een doodlopende weg. Door analisten is het optreden van de Syrische regering wel “suicidaal” genoemd. De International Crisis Group publiceerde van de week een rapport waarin ze beschrijven met welke problemen de Syrische regering kampt en hoe ze hun traditionele achterban van zich vervreemd hebben. ICG noemt wat gaande is in Syrie een “slow motion revolutie”. Een van onze Syrische partners reageerde daarop: “Het is geen slow motion, maar het is een diepgaande revolutie.” Voor onze Syrische contacten is het niet voldoende “de kop van de slang” af te hakken, maar ze willen een diepgaande verandering in de samenleving zelf. En in alle insitituties die door decennia Baath-dominantie diepehervorming nodig hebben. Het is een enorme taak die voor de Syriers ligt: Van de economie tot de pers, van de rechterlijke macht tot de vakbonden, het onderwijs of landbouw, op alle mogelijke terreinen is het nodig dat grote en diepe hervormingen plaatsvinden. De Syriers zijn zich daarvan bewust en zijn al begonnen daar keihard aan te werken.

Advertenties

Over Marjolein Wijninckx

Marjolein is programmaleider Midden-Oosten en woont en werkt in Jordanie. Volg haar op Twitter @paxmarjolein.
Dit bericht werd geplaatst in Syrië. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s