Gastblog Sofie Smeets: De eerste Checkpoint Cinema

Maandag 4 juli, 19.00 uur in het Louis Hartlooper Complex, Utrecht. Ik zit in zaal 3 waar de eerste Checkpoint Cinema van Pax-it gaat van start. Een medewerker van de Vrede van Utrecht, waarmee Pax-it de Checkpoint Cinema’s organiseert, legt uit dat de filmavonden een aanloop zijn naar de Nacht van de Vrede, een jaarlijks evenement op de Internationale Dag van de Vrede met muziek, film, interviews, internationale gasten. Met Checkpoint Cinema nemen we daar een voorproefje van met één gast, één film, één gesprek.

Ik ben benieuwd naar de gast van vanavond: de rapper Pax, ook bekend van zijn werk met Kiteman. Mijn nieuwsgierigheid wordt gewekt door zijn typische rappersuiterlijk: verschillende lagen wijde T-shirts en grote broek, een muts terwijl het behaaglijk warm is binnen en een zwart ringbaardje. Daarbij is Pax ook nog eens heel groot, ik schat hem op minstens 2 meter.

Pax heeft de film La Haine uitgekozen,over jongeren in de Parijse banlieus (buitenwijken) en ik ben benieuwd hoe hij dat toe gaat lichten. Mijn idee is dat het waarschijnlijk te maken heeft met het geweld in de banlieus, de Europese variant van ‘tha hood’, de Franse rap die erin te horen is, de straatcultuur die Pax misschien aanspreekt.

Pax loopt naar voren. Omdat ik op een van de eerste rijen zit, kijk ik een beetje naar hem op. Hoe zal hij het introduceren? Welke punten zal hij opnoemen? Pax begint: ‘Er zijn drie redenen waarom ik vind dat iedereen La Haine gezien moet hebben.’ Ik ben verrast. In plaats van een snel praatje, doorspekt met slang zoals dat bij mijn idee van rappers aansluit, legt Pax uitgebreid zijn ideeën achter deze film toe. Mijn vooroordeel over hip-hoppers, met hun kont-tegen-de-kribmentaliteit die grote woorden in battles spuwen, wordt even goed door elkaar geschud.

Weliswaar heeft de muziek in de film een grote aantrekkingskracht gehad op Pax, maar belangrijker vindt hij de inkijk die je als kijker krijgt van het leven in de banlieus. Wat je volgens hem goed terugziet is de verveling op straat, doordat er niets georganiseerd is. De overheid heeft zich vrijwel teruggetrokken, zelfs verschanst met ME-barricades. Pax vertelt dat het overheidsbeleid is om het openbaar vervoer van de banlieus naar Parijs zoveel mogelijk te beperken, vanuit het idee dat er dan geen overlast (lees: bewoners uit de buitenwijken) naar het centrum van Parijs kan komen.

De film begint. We zien drie jongens, een Afrikaan, een Jood en een Marokkaan, door de straten sjokken. Om de verveling te ontlopen gaan ze doelloos door, van het een naar het ander, en nemen mee wat er langskomt. De uren tellen door en subtiel en minder subtiel zie je hoe criminaliteit, drugs en geweld verweven is met de omgeving. Je wordt meegevoerd in hun wereld en de film eindigt met een schok.

In het nagesprek, een belangrijk onderdeel van Checkpoint Cinema, hebben we het lang over de scène waarin de jongens toevallig een oude joodse man tegenkomen. Hij vertelt over zijn preutse vriend, waarmee hij per trein gedeporteerd werd naar Oost-Rusland. Tijdens een stop van de trein in de koude wildernis, was de vriend ver van de trein gaan zitten om zijn behoefte te doen. Hij moest rennen om bij de vertrekkende trein te komen, maar als de vriend naar de hand van de man reikte, zakte zijn broek af. De rennende vriend kon zijn conventies, zijn schaamte en overtuigingen, niet opzij zetten, waardoor hij de trein niet redde en achter is gebleven, waarschijnlijk doodgevroren. Zo vertelde de oude man.

Overtuigingen en conventies zie je in La Haine terug in de strijd tussen staat en straat. Zolang je binnen dat systeem blijft, wordt die strijd waarschijnlijk nooit beslecht, concluderen we tijdens in het nagesprek. Een alternatief vinden is moeilijk, omdat het systeem overal doorheen komt. We zien een uitgebrande boksschool opgezet door een van de jongens zelf – een alternatief voor de verveling – die waarschijnlijk verzwolgen is in het geweld van zijn rellende vrienden. Net als de zwartverkoolde auto van een hardwerkende buurman, zijn alternatief voor werkloosheid.

Zo blijven de mensen in de banlieu, de jongens en de overheid, in hun eigen staart buiten en zitten mensen gevangen in hun eigen vooronderstellingen. Ik denk terug aan mijn eerste indruk van Pax. Hoe zit het met mijn eigen conventies?

Sofie Smeets is medewerker van Pax-it, het jongerenprogramma van IKV Pax Christi

Meer Checkpoint Cinema:

1 augustus: Arjan El Fassed (Tweede Kamerlid Groen Links) toont Salt of this Sea

5 september: Petra Stienen (auteur, voormalig diplomaat) laat Son of Babylon zien.

21 september: Nacht van de Vrede, Tivoli

Advertenties

Over Evert- Jan Grit

programmaleider Midden-Oosten
Dit bericht werd geplaatst in Gastblog, Nassama. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s