De Andere (kant van de) Wereld: Syrie deel III

Zaterdag 8 oktober

Tienduizenden Koerden gaan de straat op in Qamishli, waar de vermoorde Koerdische oppositieleider Mesh’al Tammo wordt begraven. Vrijdag drongen gewapende mannen zijn huis binnen en schoten hem dood.  Volgens de familie en de Local Coordination Committees waren de daders Shabiha oftewel de milities van de Assads. De Syrische staatstelevisie stelt echter dat Tammo op straat werd neergeschoten door gewapende bendes. Tammo was niet alleen kritisch richting het Syrische regime, maar ook richting de Syrische oppositie en richting de Koerdische leiders. Zijn dood wordt gezien als een teken  van een nieuw beleid om oppositieleiders te liquideren.

Ik feliciteer de Syrische mensenrechtenactiviste Razan Zeitouneh met haar Anna Politkovskaya award, een prijs die is vernoemd naar de Russische mensenrechtenactiviste die 5 jaar geleden werd vermoord. Razan zit sinds het begin van de opstand ondergedoken, maar ze vervult een sleutelrol in het naar buiten brengen van informatie over mensenrechtenschendingen. Via skype staat ze de internationale media te woord. Haar man is gearresteerd om haar onder druk te zetten zich aan te geven. Maar ze laat zich niet bangmaken en blijft stug doorgaan met haar werk. Ze is een van de leiders die de geweldloosheid van de revolutie blijven benadrukken. Ze riep van de week de gedeserteerde soldaten op hun wapens in te leveren en zich bij de vreedzame protesten te voegen.  In een interview gemaakt voor de awarduitreiking, laat ze zien hoe kracht en kwetsbaarheid samen kunnen gaan. Wanneer ze vertelt over haar vrienden die zijn gevangengenomen en gedood en in het bijzonder de gedode geweldloze activist Ghiath Matar, begint ze te huilen. “Razan verdient de Nobelprijs”, zegt een vriend.

 

Zondag 9  oktober

Ik bel een Syrische vriendin die in Cairo woont om haar te feliciteren met de geboorte van haar dochtertje. Deze vriendin moet niets hebben van de Syrische opstand, ze vindt dat onrustschoppers de stabiliteit van haar geliefde Syrie in gevaar brengen. Ik weet dat ze zelf toch ook haar nare ervaringen met de inlichtingendiensten heeft.  Ik wenste voor haar altijd dat ze ooit vrij zou zijn. In haar persoonlijke leven heeft ze die vrijheid weten te bereiken, maar in politiek opzicht wil ze die vrijheid blijkbaar niet, ze geeft net als vele andere Syriers de voorkeur aan stabiliteit. We praten daardoor wat onwennig en vermijden het onderwerp  Syrie.

 

Maandag 10  oktober

In de provincies Homs en Idlib valt het Syrische leger woonwijken aan en kamt dorpen uit, dagelijks vallen er doden. Het Free Syrian Army, de gedeserteerde soldaten, voeren operaties uit tegen veiligheidstroepen en het leger. Er zijn meer en meer verhalen over gewapende burgers en groepen. De leider van het Free Syrian Army, de gedeserteerde kolonel Riad al-Asaad, vertelt in een interview  dat  zijn troepen aanvankelijk alleen aanvallen pleegden op shabiha, de pro-Assad militia’s, en de veiligheidsdiensten, omdat deze burgers aanvallen. Maar dat het Free Syrian Army zich nu ook gedwongen voelt het Syrische leger aan te vallen “omdat het de burgerbevolking afslacht en vanuit vliegtuigen bombardeert”.

 

Dinsdag 11 oktober

Muhannad*, een Syrier met wie ik al jaren samenwerk en goed bevriend ben geraakt, laat me weten dat hij veilig in Beiroet is aangekomen. Eindelijk! Zijn paspoort was in beslag genomen, hij heeft een uitreisverbod. Na maanden heeft hij gisteren eindelijk toestemming gekregen om te reizen. Hij had een “adempauze” nodig, zoals hij het noemt. Vanwege zijn activiteiten om een politiek transitieproces te promoten is hij de afgelopen periode veel lastiggevallen. Ondervragingen door de veiligheidsdiensten, telefoontjes waarin hij met de dood werd bedreigd, lastercampagnes via de media, waren aan de orde van de dag. Thuis in Damascus komt de politie aan de deur om naar hem te vragen, hoor ik van een vriend.

 

Vrijdag 14  oktober

Vandaag staan de protesten in het teken van de deserteurs van het Syrische leger, ofwel de “vrije mannen”. Men wil aanmoedigen dat meer soldaten deserteren. Om ongehinderd te kunnen demonstreren wordt in buitenwijken van Damascus al  ’s ochtends vroeg gedemonstreerd, voordat de veiligheidsdiensten zich hebben kunnen opstellen. De keuze voor het thema van deze week laat zien dat de Syrische revolutie op een kruispunt staat. Men kan twee kanten op: Blijven volharden in geweldloosheid of de weg van gewapende opstand volgen, zoals we die al zien in een aantal provincies. Men is zeer verdeeld over welke weg te kiezen. Terwijl veel Syriers in de diaspora de militaire weg als iets onvermijdelijks lijken te zien, verzetten velen in Syrie zich heftig tegen het militaire scenario. Ik hoop dat een oorlog voorkomen kan worden.

 

*Namen zijn gefingeerd om de veiligheid van betreffende personen te beschermen

 

Dit dagboek is te beluisteren op de Ikon, radio 5, op zondagmiddag 16 oktober tussen 16.00 en 17.00 of daarna op de site http://www.deanderewereld.nl.

 

 

Advertenties

Over Marjolein Wijninckx

Marjolein is programmaleider Midden-Oosten en woont en werkt in Jordanie. Volg haar op Twitter @paxmarjolein.
Dit bericht werd geplaatst in Syrië. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s