Broedertwist

Twee Syrische boezemvrienden ontmoeten elkaar in Istanboel. Sinds de revolutie begon, vorig jaar maart, hebben ze elkaar niet meer gezien. Maar on-line hebben ze contact gehouden, vooral om ruzie te maken over de Syrische revolutie. Op  facebook ging het er hard aan toe tot het punt waar ze elkaar uitmaakten voor collaborateur, oorlogshitser en verrader. Vanaf het moment van weerzien in de echte wereld hervatten ze de strijd.

Ayman en Rashid (ik noem niet hun echte namen) hebben hun jeugd in Damascus doorgebracht. Waren allebei politiek actief. Ayman  heeft in zijn studententijd in de gevangenis gezeten vanwege een theaterstuk dat hij opvoerde. Rashid  heeft twee jaar geleden zijn biezen gepakt en is naar Europa vertrokken omdat hij niet in het leger wilde. Ayman woont nog steeds in Syrië en werkt voor een van de bedrijven die door de EU wordt geboycot.

Rashid is van gemengd soennitisch – ismailitische afkomst en Ayman gemengd soennitisch- christen. Ik ken ze al meer dan drie jaar en tot op dit moment zou het niet in me zijn opgekomen ernaar te vragen, laat staan het te vermelden. Maar zoals een andere Syriër me vertelde is de hele kwestie van identiteit en afkomst helaas enorm belangrijk geworden. Hoewel Syrië een zeer divers land is speelden de verschillen in de dagelijkse omgang niet zo’n belangrijke rol. Maar nu staan de Syriërs steeds vaker tegenover elkaar en er komen regelmatig berichten naar buiten over sektarische moorden en gevechten.

Rashid doet mee aan de revolutie, Ayman niet.

De discussies tussen de twee volgen zo’n beetje dezelfde lijnen als in Nederland. Het verhaal van de vreedzame revolutie tegen militaire onderdrukking en dictatuur tegenover het verhaal van een vooral (rurale) militante soennitische en islamistische opstand tegen het regime en de minderheden waar het op steunt.

ongewapende demonstranten in Douma

Het laatste is voor Ayman een reden om zich niet meer thuis te voelen bij de revolutie. In het begin deed hij nog mee. Hij wil nog steeds dat al-Assad en zijn regime vertrekken – ‘incompetente criminelen’- maar vreest tegelijkertijd nog veel meer de gevolgen van een soennitische machtsovername. Hij noemt de deelname van salafi strijders (militante extremisten) uit Syrië zelf, maar ook uit het buitenland. Volgens hem al vanaf het begin. Voor hem, principieel seculier en geweldloos, een gruwel. Hij heeft het gevoel dat de Syriërs een speelbal zijn geworden in een veel groter politiek spel. Hij wantrouwt de berichtgeving van het verzet, van al-Jazeera en van het regime.

Ayman wacht nu af, zoals nog veel Syriërs afwachten.

Leden van het Vrije Syrische Leger

Rashid neemt hem dat kwalijk. Door niet mee te doen laat hij zijn landgenoten in de steek die al meer dan tien maanden hun leven wagen, gedood worden. Als alle seculieren en democraten stil blijven is het niet gek dat de islamisten zo de boventoon kunnen voeren.

En dat doen ze steeds meer, moet ook Rashid erkennen. De gemeenschappelijke leuzen die elke vrijdag worden gescandeerd, worden religieuzer. De verschillende strijdgroepen onder de vlag van de FSA (Vrije Syrische Leger) dragen islamitische namen. Maar er is geen weg terug. Als de islamisten winnen  – so be it. Daar moeten ze dan maar doorheen. De Syriërs zullen uiteindelijk sterk genoeg zijn om zich niet in een nieuwe dictatuur te laten zuigen.

Rashid ziet ook dat het geduld van de voornamelijk soennitische opstandelingen opraakt. Ze hebben genoeg van de passiviteit van minderheden als christenen, alewieten en Koerden. Hij omschrijft de stemming als: “Ze hebben hun kans gehad, ze werden gesmeekt mee te doen maar bleven afzijdig. Ze zullen hier een prijs voor moeten betalen – they taught the Syrians the meaning of democracy, inclusivity, but they choose to remain on the sidelines at best, and at worst collaborated with the regime.”

Rashid verwacht dat de Syriërs die in opstand zijn snel voor de gewapende strijd zullen kiezen. Het geduld is op. Teveel mensen zijn gedood. Onvermijdelijk na zo lang vreedzaam verzet tegenover steeds meer staatsgeweld. Een gruwelijke gedachte en vooruitzicht voor Ayman die trouwens vindt dat Rashid maar makkelijk praten heeft, vanuit Europa.

Rashid en Ayman hebben al meer dan tien maanden ruzie. De ontmoeting heeft hier niets aan veranderd. Maar ondanks de broedertwist slapen ze nog steeds in dezelfde hotelkamer, drinken ze samen ‘arak en discussiëren tot diep in de nacht. Net als voor de revolutie.

Advertenties

Over Evert- Jan Grit

programmaleider Midden-Oosten
Dit bericht werd geplaatst in Syrië. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s