Veiligheid van Syrische christenen: niet gegarandeerd door regime maar door medeburgers

Dit artikel van Brigitte Herremans en Marjolein Wijninckx werd gepubliceerd in de Gids op Maatschappelijk Gebied, juni 2012

 Toen in maart 2011 de volksopstand in Syrië uitbrak, schoven veel media een beeld naar voor van een intern sektarisch conflict. Door de escalatie van geweld wordt er steeds vaker gewag gemaakt van een “burgeroorlog”, met alarmerende gevolgen voor het lot van de christenen. Het gevaarlijke aan deze framing is dat die deels overeenkomt met het plaatje dat de Assads neerzetten als de redders die het volk bijeen kunnen houden. Hoewel er reële redenen zijn tot onrust over het lot van de christenen, is nuance aangewezen.

Vele journalisten waarschuwen voor een ‘Arabische winter’. Vaak vervallen ze in clichés en concentreren ze zich op extremisme. De Arabische opstanden hadden juist komaf gemaakt met deze enge benadering. Ze stelden burgers en hun strijd voor rechten en waardigheid centraal. Maar vele Westerse waarnemers stellen hoge eisen: de revoluties moeten snel resultaat afwerpen. Zo niet, worden ze in vraag gesteld.

Door de toenemende militarisering wordt de Syrische opstand steeds vaker geschetst als een strijd van de boze soennietische meerderheid tegen een alawitietische familie. Dit is een karikatuur van zowel de opstand als van het regime. Geen van beiden zijn immers gebaseerd op religieuze identiteit. Ten onrechte zetten verschillende analisten het beeld neer met aan de ene kant de soennietische meerderheid die de macht wil nemen ten koste van de minderheden en aan de andere kant een regime dat door christenen en alawieten wordt gesteund.

Sinds de start van de opstand spelen politici en activisten uit alle religieuze en etnische groepen een belangrijke rol. Enkele bekende christenen zijn Michel Kilo, die in 2006 tot drie jaar gevangenisstraf werd veroordeeld voor het ondertekenen van de Beiroet-Damascus petitie, en George Sabra, een van de leiders van de Syrische Democratische Volkspartij. In het Noord-Oosten van Syrië, waar de christenen een Aramees dialect spreken, droegen demonstranten zelfs spandoeken in dat Oud-Syrisch dialect. Tot op heden zoeken de kerkleiders veeleer steun bij het regime. Daarmee vertegenwoordigen ze niet de mening van de hele christelijke gemeenschap. Verschillende van onze christelijke contacten namen openlijk afstand van deze steun aan het regime en riepen kerkleiders op, de kant van hun volk te kiezen.

Bovendien zijn de christenen niet de enige minderheidsgroep. Andere religieuze minderheden zijn de alawieten, ismaelieten en druzen. Dat minderheden extra bezorgd zijn voor de situatie na een mogelijke val van het regime is logisch. Ze vrezen de macht van de meerderheid en zijn niet zeker over hun rechten onder een nieuw leiderschap. Tegelijkertijd hebben alle Syriërs al decennia lang geen politieke en burgerrechten, daarin zijn de minderheden geen uitzondering. Onze christelijke contacten in de regio, of het nu Palestijnen, Syriërs of Egyptenaren zijn, hebben ons als christelijke organisaties in het Westen herhaaldelijk opgeroepen om onze solidariteit niet exclusief op de christenen in het Midden-Oosten te richten. Zij zien zichzelf als deel van een volk met een gemeenschappelijk probleem, zoals bezetting, dictatuur, of andere schendingen van hun rechten en veiligheid. Ze zoeken solidariteit om daar een einde aan te maken.

De diversiteit van de Syrische samenleving, wordt breed gedeeld, ook onder islamitische leiders. Gematigde moslimleiders zoals Mouaz al-Khatib en Dr Muhammad Ammar zijn al verschillende keren gearresteerd door de autoriteiten. Die laatsten willen juist deze vreedzame leiders de mond snoeren, omdat ze het levende bewijs zijn dat hun propaganda over het sektarische en radicaal islamitische karakter van de opstand ongegrond is. Toen Mouaz al-Khatib de afgelopen weken weer in de gevangenis zat, schreef een christelijke vrouw dat hij haar meer vertegenwoordigde dan de Syrische bisschoppen.

Syrische christenen schieten niets op met onze exclusieve solidariteit. Die brengt hen niet dichter bij een vrij en democratisch Syrië. In plaats van een uitzonderingspositie voor minderheden, zou burgerschap ontwikkeld moeten worden. In een recente open brief aan de Syrische bisschoppen schreef de Syrische christelijke literatuurwetenschapper Boutros Hallaq: ‘Jullie nemen de ambigue retoriek over, zonder die na te trekken. Dit om een autoriteit te behagen die sommige christenen die in paniek zijn misschien beschouwen als hun garantie (vooral na wat met onze families in Irak is gebeurd). Maar in de praktijk is er geen andere garantie voor een burger dan zijn medeburgers, want zij zijn degenen die blijven wanneer de heersers van de staat veranderen!’

Marjolein Wijninckx, programmaleider Midden-Oosten bij IKV Pax Christi met als standplaats Jordanië

 

Brigitte Herremans, medewerker Midden-Oosten Broederlijk Delen-Pax Christi Vlaanderen

 


Advertenties

Over Marjolein Wijninckx

Marjolein is programmaleider Midden-Oosten en woont en werkt in Jordanie. Volg haar op Twitter @paxmarjolein.
Dit bericht werd geplaatst in Syrië. Bookmark de permalink .

2 reacties op Veiligheid van Syrische christenen: niet gegarandeerd door regime maar door medeburgers

  1. R. Garmy zegt:

    Weer een eenvoudige voorstelling van zaken door een persoon die geen enkel gevaar loopt voor zijn of haar mening en alles aanschouwt door een Westerse bril. Je mag daar wel wonen maar je maakt geen deel uit van de samenleving, een samenleving dat gebaseerd is op overleven en dat al eeuwen lang. Een bekend gezegde luidt, Deze duivel ken ik, zal de volgende duivel beter zijn? Na wat we in Irak hebben gezien, klinkt het commentaar van mevrouw Wijninckx op zijn zachtst gezegd, kinderlijk naief. Beste mevrouw, als minderheid in het Midden Oosten, verkondig je niet luid je opvattingen en kus je de hand van degene met de meeste tanks en soldaten, tot een andere “duivel” zich aandient. Het is te hopen voor die minderheden dat ze genoeg kunnen betalen voor hun bescherming, een regel dat nog steeds geldt voor Dhimmys, al 13 eeuwen lang.

    • Marjolein Wijninckx zegt:

      Beste R.Garmy,

      U zou niet zo snel met uw vooroordelen moeten komen dat ik niet weet waar ik het over heb en geen deel van de samenleving uitmaak. Mijn kinderen en schoonfamilie behoren immers tot een minderheidsgroep. Dat wil niet wegnemen dat ik inderdaad een Nederlander ben en blijf en dus niet de existentiele angst ervaar die sommige leden van minderheden ervaren. Het is niet de eerste keer dat ik word uitgemaakt voor naief. Als ik naief ben dan zijn heel wat Syrische vrienden en contacten van mij dat ook. Ik zou het echter niet naief willen noemen maar zoals laatst in een Syrische demonstratie als leuze werd gebruikt: “veroordeeld tot hoop”. Je kunt jezelf laten gijzelen door angst. Je kunt er ook voor kiezen deel uit te maken van de samenleving en te werken aan een betere toekomst. Dat zijn de mensen waar IKV Pax Christi mee samenwerkt, of het nou soennieten, christenen, druzen of alevieten zijn. Ik kies ervoor niet cynisch te worden maar een ander verhaal te laten horen dan dat waar de kranten erlke dag mee vol staan. Naief zou ik dat niet willen noemen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s