Syrië in de troonrede, Friends of Syria in Nederland

ImageSyrië is (met Afghanistan) het enige buitenland dat met name genoemd is door Koningin Beatrix in de Troonrede dinsdag 18 september. “Op het gebied van vrede en veiligheid blijft het dringend vereist dat de internationale gemeenschap zich teweerstelt tegen onrecht en onveiligheid. De dramatische gebeurtenissen in Syrië onderstrepen dit eens te meer. “

Opmerkelijk aangezien de rest van de troonrede vooral gaat over onze eigen problemen met Euro en Europa. Gelukkig zijn we dus niet helemaal achter de dijken weggekropen, onze vorstin in elk geval niet.

Opmerkelijk ook als je bedenkt hoe weinig mensen twee jaar geleden echt in Syrië geïnteresseerd waren. Natuurlijk vluchtelingen die uit Syrië kwamen, enkele archeologen en kerkhistorici, en een paar reisbureaus. Maar als het om de politieke ontwikkelingen in Syrië ging leken naast ons eigenlijk alleen Hivos,een landenspecialist van Amnesty, twee ambtenaren bij Buitenlandse Zaken en enkele docenten aan de UvA echt geïnteresseerd te zijn. Voor de rest van Nederland was Syrië toch altijd dat land ergens tussen Israel, Irak en Turkije in. Als de Syrische Revolutie iets bereikt heeft, is het wel meer naamsbekendheid voor het land. Helaas niet in gunstige zin.

De zin in de troonrede heeft wel iets cryptisch, zoals meer zinnen in de troonrede dat hebben. ‘De Internationale gemeenschap moet zich teweer stellen tegen onrecht en onveiligheid’. En de zin die er op volgt, over Afghanistan, doet vermoeden dat Hare Majesteit hier een rol voor Nederland weggelegd ziet: “In Afghanistan en op andere plaatsen in de wereld zetten meer dan duizend Nederlandse mannen en vrouwen zich elke dag opnieuw in voor rechtszekerheid en een menswaardig bestaan. Zij verdienen ons diepe respect.” Is zij de leden van de Staten Generaal er nu op aan het voorbereiden dat ook in Syrië straks ‘meer dan duizend Nederlandse mannen en vrouwen zich zullen inzetten?’ En dan natuurlijk ook ‘dagelijks’ en met veel ‘respect’? De antimilitaristen die geregeld op onze blog reageren vrezen het al lang, en zien een groot complot om een interventie te rechtvaardigen.  Veel van de revolutionaire Syriërs zien juist graag dat de Internationale Gemeenschap zou ingrijpen en doen een begrijpelijk emotioneel appel zonder de consequenties daarvan te overzien. Maar voorlopig zie ik het nog niet zo snel gebeuren dat Nederlandse mannen en vrouwen met of zonder blauwe helm op zich in Syrië gaan inzetten voor rechtszekerheid en een menswaardig bestaan. Niet omdat onze regering denkt dat ‘rechtszekerheid en een menswaardig bestaan’  wel gegarandeerd zijn in Syrië. Maar omdat het ontbreekt aan internationale legitimatie, realistische en haalbare scenario’s en politieke wil. Zolang Rusland en China zich in de VN Veiligheidsraad blijven verzetten tegen harder optreden tegen het regime in Syrië, hoeven Westerse landen niet zich serieus af te vragen of ze de kosten (financieel maar ook politiek en moreel) van een interventie wel kunnen dragen.

De ontwikkelingen in Syrië zijn echter zo dramatisch dat we ons toch wel moeten afvragen of de kosten van niet-interveniëren uiteindelijk nog hoger uit blijken te vallen.

Voorlopig geen duizend Nederlandse mannen en vrouwen die in Syrië een menswaardig bestaan voor Syriërs gaan beschermen. Wel heeft Nederland zich aangesloten bij de “Friends of the Syrian People”, een wel heel erg brede alliantie van landen, inclusief Arabische Liga, Europese Unie en VN, die weinig meer delen dan het verlangen Bashar al Assad afgezet te krijgen. Bijeengeroepen door de vorige Franse president Sarkozi, die niet lang geleden nog geen ‘friend’ van het Syrische volk, maar van Ben Ali en Mubarak was.  Nederland is zelfs gastheer voor een bijeenkomst van de Friends of Syria morgen, donderdag 20 september, over de sancties tegen het Syrische regime. Uit het ANP bericht hierover begrijp ik dat het de bedoeling is nog scherpere sancties tegen het regime te nemen. Nog scherper, want de EU heeft inmiddels al 16 rondes van sancties afgekondigd. De vraag is wel of nog meer sancties nog enig nut zullen hebben. Aan het begin van de Syrische revolutie hebben wij ook nadrukkelijk voor sancties gepleit. We hebben Shell aangesproken met de boodschap dat het beter zou zijn direct de productie van olie in Syrië op te schorten, dan te wachten tot de EU hen er toe zou dwingen. Shell heeft uiteindelijk zijn productie in Syrië stopgezet. Zulke sancties zouden een boodschap af moeten geven aan het regime dat voortdurende onderdrukking van het volksverzet onacceptabel is. Aan onderdrukking mag niet verdiend worden en onderdrukking mag niet door onze bedrijven gefinancierd worden. En het zou de Syrische economische elite er toe hebben moeten bewegen meer afstand te nemen van het regime Daarmee zijn we nu wel uitgeput Die boodschap moet toch wel overgekomen zijn in Damascus. Het regime heeft zich daarop alleen maar verder ingegraven. Reden om de sancties op te schorten is er nu niet, en zomaar opgeven zou het verkeerde signaal geven aan Bashar als Assad. Vooral een internationaal, ook door Rusland en China nageleefd, wapenembargo is nodig, maar lijkt moeilijk haalbaar. Maar of weer een nieuwe ronde scherpere sancties nog enige bijdrage kan geven aan het stoppen van  het drama in Syrië, valt erg te betwijfelen, en meer sancties zullen in de praktijk meer en meer een collectief straffen van de Syrische bevolking betekenen. Rechtszekerheid en een menswaardig bestaan zullen zij niet dichterbij brengen in Syrië, helaas.

Ik zou graag willen weten wat Hare Majesteit nog meer in gedachten had bij de zorg die zij over Syrië uitsprak. Zij zal niet gedacht hebben dat er een eenvoudige oplossing voor handen ligt. Maar er moet toch meer te doen zijn dan een vrij hopeloze poging nieuwe sancties aan Syrië op te leggen?

Als we de veiligheid van Syrische burgers in Syrië niet kunnen beschermen, dan misschien maar er buiten. Nederland draagt wel bij aan de opvang van vluchtelingen, vooral in Turkije. Maar zou Nederland niet, met Europese landen, de druk op de buurlanden van Syrië moeten verlichten en zich bereid tonen een substantieel deel van de vluchtelingen in Europa op te vangen?

Noodhulp voor de duizenden gewonden en ontheemden in Syrië is heel hard nodig. Maar hulp via de officiële kanalen van het regime wordt misbruikt. Zou het niet goed zijn dan om te verklaren dat noodhulp naar Syrië in de eerste plaats loopt via onofficiële kanalen en terecht kan komen in de gebieden die niet meer onder controle van het regime staan en waar de burgerbevolking het meest te vrezen heeft?

Steun aan het civiele verzet, de burgercomités in Syrië en vreedzame activisten moet voortgezet worden. Daar draagt Nederland gelukkig ook aan bij, en dat lijkt een punt waar VVD en Partij van de Arbeid het wel eens kunnen worden. Zou het dan niet goed zijn als de regering die nu gevormd wordt, straks als eerste verklaart dat zij, hoeveel er ook bezuinigd wordt, de steun aan actieve Syrische burgers zal verhogen?

Advertenties

Over Jan Jaap van Oosterzee

Adviseur beleid en public affairs Midden Oosten en Kaukasus bij IKV Pax Christi.
Dit bericht werd geplaatst in Syrië. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s