We moeten leren schakelen

Maandagavond 10 februari 2014 in de Islamitische Universiteit van Rotterdam spreekt Jan Jaap van Oosterzee van PAX met Mouaz al Khatib, de voormalige vrijdagprediker van de Umuyyad-moskee in Damascus en voormalig leider van de Syrische nationale oppositie. Ongeveer 80 voornamelijk moslims luisteren aandachtig en stellen vragen hoe islamitische overtuiging en inzet voor vrede te verenigen.

image mouaz

Mouaz al Khatib (l) en Jan Jaap van Oosterzee van PAX.

“Ik werd gevangen gezet in een ruimte van drie bij vier meter. Weet je met hoeveel mannen we daar waren? 47 mannen. Om me heen stonden mannen met verminkingen door de martelingen. Het was een hel.” Sheikh Mouaz spreekt het eerste kwartier over de wrede aard van het huidige regime, waarbij hij steeds het uitspreken van de naam van Bashar al Assad vermijdt. “Dagelijks worden vaten met dynamiet en ijzeren voorwerpen op woonwijken gegooid vanaf 5 km hoogte. En deze doden iedereen’. Hij is zichtbaar geëmotioneerd als hij spreekt over de marteling en dood van zijn neef en andere bekenden. “Gevangenen van het regime hielden het maximaal 5 dagen vol om niet door te draaien van het zichtbare en hoorbare geweld. De meesten werden na twee dagen al gek.” Zijn neef wordt door springende mannen geradbraakt en de oogballen uitgerukt. Dit gebeurt allemaal voor de ogen van zijn zoon. Zo begint Mouaz de avond waarmee hij zijn publiek drie dingen duidelijk wil maken.

Ten eerste moet niemand zich vergissen in de wrede aard van dit regime en van de onmogelijkheid om haar te veranderen. Er is geen andere weg dan dat zij moet verdwijnen. Ten tweede maakt hij duidelijk hoe de uiteindelijke regie en oplossing bij de Syriërs zelf moet liggen, maar dat een politieke oplossing niet zonder de internationale gemeenschap kan. Rusland en Iran houden dit regime in het zadel, onder anderen met wapenleveranties. Als de internationale gemeenschap de menselijke waardigheid van de Syriërs niet voor ogen heeft, en Syrië een speelbal wordt van Turkije, de landen van de Golf en Iran dan zal het land, de gehele regio in een woestijn veranderen.

Ten derde maakt hij het glashelder hoe hij het geweld verafschuwt en hoe de oplossing ook niet in het geweld ligt. Aan de gemotiveerde moslim zegt hij met klem: “We hebben genoeg strijders. Help de Syriërs met scholing, medicijnen, vaccinaties tegen polio, informeer iedereen over wat er in Syrië gebeurt, schrijf parlementsleden aan, verzamel en stuur knuffels en voetballen voor kinderen die hun jeugd verliezen, en werk samen met hen die zich ook door de pijn van de Syriërs geraakt voelen.”

Islamitische identiteit
Vragen en opmerkingen van de studenten gaan over hoe vorm te geven aan hun islamitische identiteit. “We willen niet westerse concepten als democratie overnemen, maar een maatschappij opbouwen volgens islamitische principes”.  Mouaz zucht en legt weer geduldig uit hoe moslims teveel alles in een keer willen. “We moeten kleine stapjes maken en bereid zijn dingen te laten te laten gebeuren en daar het goede in te zien. Wat brengt het ons alles te eisen en niets te krijgen? Welk goed heeft het ons gebracht in Afghanistan, in Irak, in Somalië, in Tajikistan, op de Filippijnen? Hoe lang moet het duren dat moslims elkaar afmaken, omdat ze denken dat ze het recht aan hun zijde hebben? We moeten leren in deze wereld te leven, als moslims. Niets kunnen we afdwingen”. Hij vraagt de zaal of een moslim die met een christenvrouw is getrouwd, zijn vrouw mag dwingen geen alcohol te drinken? De studenten weten het antwoord: nee, dat kan de man niet, hij moet het haar zelfs toestaan dronken te worden, van zijn eigen geld. Regelmatig verwijst hij in het arabisch naar de Koran en de Hadith. “De profeet – vrede zij met hem – weigerde om koning te worden, terwijl hij alle mogelijkheden had.”

Souplesse
Beeldend is zijn uitleg over souplesse die de moslim moet tonen in zijn toepassing van de voorschriften. “Er zijn 5 posities mogelijk ten aanzien van het drinken van water.” Hij houdt een glas water voor zich. “Normaal is het drinken van water toegestaan. Als het toedienen van water bij een patiënt de dood kan betekenen is het verboden. In het geval van de dorstige bezoeker is het verplicht. En in sommige gevallen is het aanbevolen of te vermijden. Zo is het ook met andere regels. Het lijkt wel alsof we de versnellingspook hebben vast gelast. We moeten weer leren schakelen.”

Telkens wijst Mouaz op de essentie van zijn inzet: het goede kunnen we niet afdwingen. En dit goede gaat over het beschermen van kinderen, mannen en vrouwen. Dit brengt hem ook voor een pijnlijk dilemma. Een vragensteller geeft niet op en vraagt steeds weer hoe een einde te maken aan het regime van Assad? Mouaz begrijpt de vraag, maar geeft niet direct antwoord. “Geweld is een van de middelen, maar het maakt ons kapot”. Het doet mij denken aan hetzelfde dilemma waar Mandela eens voor stond. Hij koos voor sabotage, wetende dat daarbij ook slachtoffers zouden vallen en heeft het gebruik van geweld tijdens zijn gevangenschap op Robbeneiland nooit afgezworen. Daar hoor je nu weinig mensen over, maar een duivels dilemma is het wel.

Edwin Ruigrok
dinsdag 11 februari 2014

Advertenties

Over PAX

PAX staat voor vrede en brengt mensen bij elkaar die de moed hebben om voor vrede te gaan. Samen met mensen in conflictgebieden en betrokken burgers wereldwijd werkt PAX aan een menswaardige en vreedzame samenleving, overal in de wereld.
Dit bericht werd geplaatst in Nassama. Bookmark de permalink .

2 reacties op We moeten leren schakelen

  1. Kay zegt:

    Wat is duurzame vrede? Vrede is moeilijk te definiëren. Rust, kalmte, vrede en stilte zijn in de eerste plaats een subjectieve ervaringen. Rust, kalmte, vrede en stilte kennen ieder hun eigen nuance en betekenis. Rust is een conditie waarin geen onrust en verstoringen zijn. Kalmte is een minder negatieve conditie dan rust, kalmte is een positieve ontspannen toestand die bestaat ondanks allerlei oppervlakkige verstoringen. Vrede is wat anders dan passivisme of activisme. Vrede is een nog positievere conditie dan kalmte, het is een gevestigde harmonieuze rust die grenst aan geluk. Duurzame vrede is altijd een positieve eigenschap en mogelijkheid van een diep en ruim innerlijk, vrij en dynamisch bewustzijn, die geluk en kracht in zich meedraagt. Duurzame vrede is wat anders dan een bepaalde ethiek, religie, filosofie, ideologie, wetenschap e.d. Vrede is een bewustzijnseigenschap en mogelijkheid. Vrede is zelfrefererend.

  2. Han Raeijmaekers zegt:

    Zelden zo’n indrukmakend goed persoon ontmoet, in dit goede verhaal over situatie Syrië

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s