“Even de oorlog kunnen vergeten” – Interview met Ahmad Kaddour van Alwan FM

Ahmad Kaddour aan het werk

Ahmad Kaddour aan het werk

Ahmad Kaddour (26) is de oprichter en drijvende kracht achter het radiostation Alwan FM, dat PAX steunt via Adopt a Revolution. Het is het enige radiostation in Saraqeb en wijde omgeving en speelt een belangrijke rol in het informeren van burgers te midden van voortgaand oorlogsgeweld. Anton Quist, programmamedewerker Human Security bij PAX, ontmoette hem onlangs.

Hoe ben je er toe gekomen om Alwan FM op te richten?

Ik wilde eigenlijk altijd al een radiostation beginnen, maar dat was onder het bewind van Assad helaas niet mogelijk. Je kon in die tijd geen vrij medium starten en alle bestaande media stonden onder strakke overheidscontrole.
In april 2013, toen de revolutie al was uitgebroken en Saraqeb al bevrijd was van het regime, kon ik mijn droom eindelijk ten uitvoer brengen.

Hoe ging dat dan, tijdens een gewelddadige revolutie een radiostation oprichten?

Ik heb een conferentie in Cairo bijgewoond over lokale radiostations, waar ik aan de praat raakte met een Amerikaan. Ik vertelde hem over de situatie in Syrië en mijn droom om daar een radiostation te beginnen en hij was zo onder de indruk dat hij me wilde helpen. Ook diende ik een verzoek om eenmalige steun in bij de Syrische Oppositieraad en tot mijn verrassing werd het ook nog gehonoreerd.
Nadat ik van een aantal organisaties steun had ontvangen, heb ik radio-apparatuur gekocht, maar ook 1500 radio’s, die ik gratis in Saraqeb heb uitgedeeld. Zo konden mensen tenminste naar ons luisteren. Omdat we ook nog eens 2 maanden lang geen elektriciteit hadden gehad, heb ik er ook batterijen bij moeten doen.

Kreeg je hulp van mensen uit de gemeenschap?

In het begin deed ik alles zelf. Interviewen, monteren, uitzenden, het hele proces deed ik alleen. De mensen luisterden graag naar de programma’s en vroegen me vaak ze te herhalen. Maar de mensen rondom mijn studio maakten zich wel zorgen dat mijn antennes luchtbombardementen van het regime zouden uitlokken. Daar moest ik iets op verzinnen, dus heb ik een generator op een pick-up truck gezet en alle apparatuur en antennes binnenin de wagen, zodat van buiten de studio onherkenbaar is. Toen reed ik de studio van plaats naar plaats, dus hadden buurtbewoners geen last meer van me. Sterker nog, het bleek belangrijke reclame, want waar ik kwam vroeg iedereen me wie ik was en wat ik kwam doen. Zo leren steeds meer mensen Alwan FM kennen.

Doe je nog steeds alles alleen?

Nee, nu niet meer. We hebben nu 28 medewerkers, waarvan 26 fulltime.

Alwan radioWelke rol zie je voor Alwan FM in Saraqeb?

Wij zenden programma’s uit voor de gewone mensen, niet voor politieke of militaire partijen in het conflict. We willen de burgers van Saraqeb informeren over wat er in de stad gebeurt. Zeker in de huidige onzekere situatie, met regelmatige luchtaanvallen van het regime, met gevechten in de omgeving en een gebrek aan voorzieningen en communicatiemiddelen, hebben de mensen onafhankelijke informatie hard nodig.

Over welke zaken informeren jullie de burgerbevolking?

Over wat er in de stad gebeurt en over het werk van de lokale bestuursraad. Het is belangrijk voor de mensen om te weten wat zij doen, zodat er een vertrouwensrelatie tussen de raad en de bevolking kan ontstaan. Vanouds wantrouwt de bevolking autoriteiten.

Kun je een voorbeeld geven hoe Alwan FM bijdraagt aan de vertrouwensrelatie tussen het lokale bestuur en de bevolking?

Toen de lokale raad besloot om een extra belasting te heffen op brood, reageerde de bevolking heel boos. Zij hadden al de grootste moeite om zich de gebruikelijke prijs te kunnen veroorloven. Toen hebben wij er een verhaal over gemaakt. We spraken met de mensen op straat, met bakkers en met leden van de lokale raad om het verhaal van alle kanten te horen. Ook via onze Facebook-groep konden luisteraars vragen stellen. Uit de reportage kwam naar voren dat de lokale raad de extra inkomsten uit deze belasting hard nodig had om de diesel te betalen, die de bakkerijen nodig hebben om dagelijks hun brood te bakken. Om de stabiele aanvoer van brood te kunnen waarborgen, bleek deze extra heffing dus noodzakelijk. Dit leidde tot meer begrip van de bevolking.

Waarom is deze vertrouwensrelatie zo belangrijk?

Er is een algemeen gebrek aan kennis en informatie over wat er in de stad gebeurd. Maar er doen natuurlijk wel allerlei geruchten de ronde. Bijvoorbeeld over projecten die in Saraqeb worden uitgevoerd, terwijl niemand er echt het fijne van weet: hoeveel geld ermee gemoeid is, waar het vandaag komt en wie ervan gaat profiteren. Dat kan tot kwaadaardige geruchten, complottheorieen en misverstanden leiden, die de verhoudingen op scherp kunnen zetten en de sociale cohesie tussen verschillende groepen in de stad kunnen bedreigen. Wanneer roddels de overhand krijgen, kunnen er ook intern conflicten ontstaan en dat kunnen we in onze situatie natuurlijk helemaal niet gebruiken.

Hoe kijkt de lokale raad aan tegen de berichtgeving van Alwan FM?

In het algemeen werken we goed samen. Zeker met de vorige voorzitter van de raad, maar helaas kwam hij recentelijk om bij een luchtaanval. We zijn wel kritisch, maar we helpen ook om de bevolking duidelijk te maken wat de raad voor de stad betekent. Op dit moment is er een felle discussie in Saraqeb over de legitimiteit van de raad, omdat ze nooit direct gekozen zijn. Ze zijn tijdens de revolutie gevormd door mensen die vonden dat er iets moest gebeuren en de stad bestuurbaar moest blijven. Ze worden wel als legitiem beschouwd, maar formeel gekozen zijn ze niet. Nu wil de meerderheid van de bevolking alsnog dat er een directe raadsverkiezing wordt georganiseerd, maar de raad zegt dat het nog steeds praktisch onmogelijk is om een verkiezing te houden onder de huidige omstandigheden.

Saraqeb is slechts drie maanden geleden bevrijd van de aanwezigheid van extremisten van ISIS (Islamitische Staat van Irak en Sham). Hoe was het om onder hun bewind te leven en werken?

Het waren moeilijke tijden. ISIS was in totaal ongeveer 3 maanden aan de macht in Saraqeb. Het was wel mogelijk om te blijven werken, maar we moesten wel alle kritische elementen uit onze uitingen weren. Ze keurden onze boodschap van democratie af en ze hadden ook grote bezwaren tegen de muziek die we speelden. We moesten heimelijk ons werk doen en hebben de logo’s van onze microfoon en apparatuur af moeten halen. Op den duur durfden we ook niet meer op straat met de mensen te spreken, maar alleen nog maar bij mensen thuis. Dat was veiliger. Uiteindelijk was ik gedwongen om te vluchten en heb ik anderhalve maand buiten de stad gewoond.
Nu ISIS weg is voelen we ons past echt bevrijd, meer nog dan toen we werden bevrijd van het regime door het Vrije Syrische leger. Het is een nieuw begin. We hebben sindsdien een groter team bij Alwan FM en maken nieuwe programma’s.

Ananas of Ana Nas: Ik ben de mensen

Ananas of Ana Nas: Ik ben de mensen

Wat soort programma’s maken jullie?

Van alles. We hebben muziekprogramma’s, waarin we lokale zangers en muzikanten een podium bieden, programma’s over lokale cultuur, met human interest verhalen, een programma voor geliefden en jongeren (‘liefde in tijden van oorlog’), radiodrama, serieuze nieuwsprogramma’s, maar ook humor en satire. We kunnen in onze programma’s niet te veel stelling nemen in het conflict, omdat er buiten de stad ook aanhangers van het regime naar onze programma’s luisteren. Maar het is voor iedereen belangrijk om te midden van de onzekerheid en het geweld ook van gewone programma’s te kunnen genieten en even de oorlog te kunnen vergeten.

Wat voor programma’s zou je in de toekomst nog willen maken?

Ik wil mensen graag bewust maken, vooral meer politiek bewust. Ik zou graag politieke terminologie willen uitleggen in een radioprogramma, want er heerst veel verwarring over wat deze begrippen betekenen. Zo denken veel mensen bij het horen van de term ‘civiele staat’ dat het een seculiere of atheïstische staat betekent, die tegen religieuze waarden ingaat. Ik wil graag dit soort misverstanden helpen voorkomen en bijdragen aan het kritisch nadenken over deze begrippen in onze gemeenschap. Ik zou ook graag aan publieke campagnes willen meewerken, die bijdragen aan het maatschappelijk belang.

Alwam FM 1 yearHoe zie je de toekomst van Saraqeb en van jezelf?
Ik heb nog volop dromen en verwachtingen voor de toekomst. Ik ben optimistisch van aard en ik zie elke dag vooruitgang. Ik ben bezig met het ontwikkelen van nieuwe programma’s, nieuwe voorstellen, nieuwe plannen. We willen een cultureel centrum beginnen in Saraqeb, waar we ook films willen vertonen en debatten willen houden.
Ik denk ook continu na over hoe we onze programma’s kunnen verbeteren. Als ik een programma van vorig jaar terugluister, dan vind ik ze soms niet best en dan weet ik dat we stappen maken. Nu evalueren we elke 2 weken onze programma’s. Ook probeer ik een antwoord te bedenken op praktische problemen die er zijn om mensen te bereiken of te mobiliseren. Wanneer er geen elektriciteit is en mensen dus geen mobiele telefoons, email of Facebook kunnen gebruiken, dan wil ik postbussen gaan plaatsen, zodat de mensen ons altijd hun ideeen kunnen schrijven.
We zijn erg dankbaar voor de steun die we via Adopt a Revolution ontvangen, het is voor ons van levensbelang en het maakt ons mogelijk om te blijven werken aan een stabiele samenleving in Saraqeb.

Advertenties

Over Marjolein Wijninckx

Marjolein is programmaleider Midden-Oosten en woont en werkt in Jordanie. Volg haar op Twitter @paxmarjolein.
Dit bericht werd geplaatst in Syrië. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s